بررسی ادله تجسم اعمال اخلاقی برای اثبات عقلی گزارههای دینی از منظر آیتالله جوادی آملی
نویسندگان
1 گروه فلسفه اخلاق، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران
doi
10.22059/jpht.2023.364826.1005989چکیده
آیتالله جوادی آملی، افزون بر ادله نقلی در اثبات تجسم اعمال، به تثبیت عقلی آن نیز اشاره میکند. در این تحقیق به روش توصیفیـ تحلیلی ادله عقلی تجسم اعمال اخلاقی از منظر آیتالله جوادی آملی برای وصول به عقلانیت دادههای دینی بررسی میشود. ایشان از جهتی ادله عقلی برخی اندیشمندان در تبیین تجسم اعمال اخلاقی مبنی بر تبدیل انرژی به ماده را نمیپذیرد و آن را غفلت از نیت در اخلاق میداند و از جهتی دیگر دیدگاه فخر رازی در رد تجسم اعمال مبنی بر عرض بودن اعمال و محال بودن جوهر شدن اعراض را مردود میداند و آن را خلط میان حکمت نظری و عملی قلمداد میکند. به نظر میرسد تبیین عقلی تبدیل انرژی به ماده در نیت نیز قابل ارائه باشد. همچنین از آنجا که عرض در حکمت متعالیه شأنی از جوهر را دارد پس با تبیین حرکت جوهری میتوان تجسم اعمال را تثبیت عقلی کرد. از این رو تجسم اعمال همچنان به عنوان یکی از ادله واقعگرایی اخلاقی قابل پذیرش است.