فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لوبیا چشم ‌بلبلی یکی از حبوبات چند منظوره‌ای است که در چندین منطقه خشک استوایی رشد می‌کند. با این‌حال، نظر به عدم وجود اطلاعات ژنتیکی دقیق در بسیاری از کشورهای آسیایی، موفقیت برنامه‌های اصلاحی چندان چشم‌گیر نیست. لذا در پژوهش حاضر، به‌منظور ارزیابی تحمل به خشکی، از 30 ژنوتیپ لوبیا چشم بلبلی کلکسیون حبوبات بانک ژن گروه زراعت و اصلاح نباتات حاصل از نتایج بررسی‌های چندین ساله، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط بدون تنش آبی (60 میلی‌لیتر تبخیر از تشتک تبخیر) و تنش خشکی (120 میلی‌لیتر تبخیر از تشتک تبخیر) در سال زراعی 02-1401در مزرعه آموزشی پژوهشی گروه‌ زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران انجام شد. نتایج آزمایش نشان داد که ژنوتیپ‌ها از نظر صفات زراعی- مورفولوژیکی تفاوت معنی‌داری با یکدیگر داشتند. تجزیه خوشه‌ای، ژنوتیپ‌ها را در چهار خوشه گروه‌بندی کرد. در مجموع بر اساس تحلیل بای‌پلات، تجزیه خوشه‌ای و همبستگی، در شرایط نرمال ژنوتیپ‌های 4، 6، 14، 28 و 29 و در شرایط تنش خشکی ژنوتیپ‌های 5، 6، 14، 28 و 29 بالاترین عملکرد دانه را دارا بودند. با توجه به اینکه ژنوتیپ‌های 28، 29 و 14 دارای کاهش عملکرد کمتری در شرایط تنش خشکی نسبت به نرمال می‌باشند از این‌رو به عنوان ژنوتیپ‌های متحمل شناسایی شدند که در قیاس با ارقام شاهد دارای عملکرد بالاتری بودند، که می‌توانند به عنوان منابع ژنتیکی نویدبخشی برای بهبود اصلاح تحمل به خشکی در لوبیا چشم ‌بلبلی قلمداد شوند.