مقایسه کارایی روش‌های نمونه‌برداری شبکه‌بندی و شکل کوادرات در برآورد توزیع مکانی جمعیت علف‌های‌هرز مزارع ذرت تحت سیستم‌های آبیاری مختلف

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2024.373877.655070
چکیده

به منظور بررسی کارایی روش‌های نمونه‌برداری شبکه‌بندی در برآورد توزیع مکانی جمعیت علف‌های‌هرز مزارع ذرت تحت سیستم‌های آبیاری قطره‌ای، نشتی و بارانی، پژوهشی در سال‌ زراعی 99-1398 در سه مزرعه ذرت (Zea mays L.) انجام شد. مزارع با دو روش 5 متر × 5 متر و 10 متر × 5 متر شبکه‌بندی شدند. در محل تلاقی خطوط با استفاده از کوآدرات‌های مربع (100×100 سانتی‌متر) و مستطیل (125×80 سانتی‌متر)، داده‌های مربوط به تنوع و تراکم گیاهچه‌های علف‌های‌هرز به تفکیک گونه و در مرحله چهار برگی ذرت ثبت شد. به‌طورکلی نقشه‌های توزیع مکانی، توزیع لکه‌ای علف‌های‌هرز و اثرگذاری سیستم آبیاری بر چگونگی ظهور لکه‌ها را تأیید نمود که متأثر از خصوصیات بیولوژیکی و الگوی خیس شدن خاک مزرعه بود. واریوگرام گونه‌های مورد مطالعه نشان داد که در سیستم آبیاری نشتی دامنه تأثیر گونه‌ها در مقایسه با سایر سیستم‌های آبیاری افزایش یافت به‌طوری‌که بیشترین دامنه تأثیر مربوط به گونه باریک برگ S. verticillata و کمترین دامنه تأثیر مربوط به گونه A. retroflexus بود. دامنه تأثیر عمده گونه‌های مورد مطالعه در سیستم‌ آبیاری قطره‌ای کوچک‌تر بود. نقشه‌های خروجی، تعداد بیشتر لکه‌های پرتراکم گونه‌های علف‌های‌هرز را در سیستم آبیاری بارانی نشان دادند که احتمالاً ناشی از الگوی خیس شدن یکپارچه مزرعه باشد. روش‌های نمونه‌برداری از گونه‌های مورد مطالعه، در برآورد نقشه‌های توزیع مکانی اختلاف نشان دادند. روش نمونه‌برداری شبکه‌بندی مستطیل 10 متر × 5 متر عمدتاً اندازه لکه‌های علف‌هرز را کمی بزرگ‌تر از روش شبکه‌بندی مربع 5 متر × 5 متر نشان داد.