پیش‌بینی عملکرد ریاضیات براساس کارکردهای اجرایی در کودکان بهنجار مقطع چهارم ابتدایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

2 استاد گروه روان‌شناسی کودکان استثنایی دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشجوی دکتری رشته روان‌شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

4 استاد گروه سنجش و اندازه‌گیری دانشگاه علامه طباطبائی

5 دانشیار گروه سنجش و اندازه‌گیری دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22084/j.psychogy.2018.11259.1410
چکیده

هدف: هدف این پژوهش بررسی رابطه میان مؤلفه‌های کارکردهای اجرایی شامل تبدیل، بازداری، به‌روزرسانی، حلقه واجی، مجری مرکزی، صفحه دیداری- فضایی و عملکرد ریاضیات در دانش‌آموزان بود. روش: روش این پژوهش همبستگی بود. جامعه آماری، دانش‌آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی مدارس دولتی در پایان سال تحصیلی 94- 1393در شهر تهران بود. از میان آنان 367 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند. به‌منظور بررسی همبستگی میان مؤلفه‌ها از آزمون‌های استروپ، ویسکانسین، اِن بک، فراخنای اعداد مستقیم، فراخنای اعداد وارونه، بلوک کرسی و آزمون محقق‌ساخته ریاضیات استفاده شده است. یافته‌ها: داده‌ها به‌وسیله‌ی آزمون‌ همبستگی و رگرسیون گام‌به‌گام تحلیل شده‌اند. نتایج همبستگی نشان داده است که همه مؤلفه‌های کارکردهای اجرایی ارتباط معناداری با مولفة عملکرد ریاضیات داشته‌اند. مؤلفه بازداری، تبدیل و به‌روزرسانی رابطه معنادار منفی و مؤلفه‌های حلقه واجی، مجری مرکزی و صفحه دیداری- فضایی رابطه معنادار مثبت با ریاضیات داشته‌اند. اگرچه نتایج رگرسیون نشان می‌دهد که هر یک از این مؤلفه‌ها سهم متفاوتی در پیش‌بینی عملکرد ریاضیات داشته‌اند. مؤلفه بازداری قوی‌ترین و مؤلفه صفحه دیداری- فضایی ضعیف‌ترین مؤلفه پیش‌بینی‌کننده سطح عملکرد ریاضیات بوده است. پس از بازداری مؤلفه‌های به‌روزرسانی، تبدیل، حلقه واجی و مجری مرکزی به ترتیب در درجه اهمیت بعدی قرار می‌گیرند. نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق تأیید می‌کند که کارکردهای اجرایی مغز در پیش‌بینی عملکرد ریاضیات کودکان مهم است.