تأثیر سامانه‌های مختلف خاک‌ورزی و تراکم کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد سه رقم جو (Hordeum vulgare L.)

نویسندگان

1 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 دانش‌آموخته دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 دانشیار ، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

5 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijfcs.2024.339551.654901
چکیده

به‌منظور بررسی اثر سامانه‌های مختلف خاک‌ورزی و تراکم کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد برخی از ارقام جو، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در سال زراعی 96-1395 انجام شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های دو بار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. عامل اصلی سامانه‌های مختلف خاک‌ورزی، عامل فرعی سه رقم جو (بهمن، نیک و نصرت) و عامل فرعی فرعی سه سطح تراکم کاشت (320، 400 و 470 بوته در مترمربع) بود. ددر بین تیمارهای مورد مطالعه، رقم نیک در سامانه‌های خاک‌ورزی مرسوم (9765 کیلوگرم در هکتار) و بی‌خاکورزی (9030 کیلوگرم در هکتار) و رقم بهمن در سامانه خاک‌ورزی کاهشی (8574 کیلوگرم در هکتار) بیشترین عملکرد دانه را داشتند. رقم نصرت نیز اگرچه از وزن هزار دانه (4/38 گرم) بیش‌تری نسبت به رقم نیک (59/36 گرم) و بهمن (57/24 گرم) برخوردار بود، ولی به دلیل پایین بودن تعداد پنجه بارور، تعداد دانه در سنبله و تعداد سنبله بارور در بوته، عملکرد و شاخص برداشت کمتری در سامانه‌های مختلف خاکورزی و تراکم‌های کاشت داشت. در تراکم‌‌های 320 و 400 بوته در مترمربع جو اختلاف معنی‌داری از لحاظ شاخص برداشت مشاهده نشد و با افزایش تراکم از 400 تا 470 بوته در متر مربع شاخص برداشت از 7/50 به 3/46 درصد کاهش یافت. بنابراین کشت رقم نیک در سامانه‌های خاکورزی مرسوم و بی خاکورزی و رقم بهمن در سامانه کم‌خاکورزی و در تراکم بهینه 400 بوته در متر مربع، می‌تواند در افزایش تولیدات دانه‌ای استان البرز راهگشا باشد.