فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرمایه‌گذاری دولتی در بنادر یکی از عوامل کلیدی توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل دریایی محسوب می‌شود که می‌تواند نقش مهمی در رشد اقتصادی ایفا کند. این پژوهش با تمرکز بر اقتصاد دریا‌محور، به بررسی تأثیر سرمایه‌گذاری دولتی در بنادر بر رشد اقتصادی ایران طی دوره 1993 تا 2023 پرداخته است. برای تحلیل داده‌ها، از مدل خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی (ARDL) استفاده شده است. متغیرهای مورد بررسی در این پژوهش شامل تولید شیلات و آبزی‌پروری، ارزش افزوده کشاورزی و جنگلداری و سرمایه‌گذاری دولتی در بنادر است. همچنین، سرمایه و نیروی کار به‌عنوان متغیرهای کنترلی در نظر گرفته شده‌اند. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که تولید شیلات و آبزی‌پروری، ارزش افزوده کشاورزی و جنگلداری، سرمایه و نیروی کار تأثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارند. در کوتاه‌مدت، تولید شیلات و آبزی‌پروری، بیشترین تأثیر را بر تولید ناخالص داخلی داشته است. همچنین، ارزش افزوده کشاورزی و جنگلداری، سرمایه و نیروی‌کار نیز نقش مهمی در تحریک رشد اقتصادی ایفا کرده‌اند. در بلندمدت نیز، تولید کل شیلات و آبزی‌پروری بیشترین تأثیر مثبت و پایدار را بر رشد اقتصادی نشان داده است. با این حال، تأثیر سرمایه‌گذاری دولتی در بنادر در کوتاه مدت و بلندمدت بر تولید ناخالص داخلی ایران، به‌رغم اهمیت این زیرساخت‌ها در توسعه تجارت و حمل‌ونقل، غیرمعنادار بوده است. این یافته می‌تواند ناشی از عواملی نظیر ناکارآمدی در بهره‌وری زیرساخت‌های بندری، ناکارآمدی در تخصیص منابع، محدودیت‌های نهادی و مدیریتی، تحریم‌های اقتصادی، و ضعف در اتصال بنادر به سایر بخش‌های حمل‌ونقل باشد. این پژوهش بر اهمیت سیاست‌گذاری صحیح و مدیریت بهینه منابع آبی برای دستیابی به رشد اقتصادی تأکید دارد و پیشنهاداتی برای بهبود عملکرد بخش اقتصاددریا در ایران ارائه می‌دهد.