فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش بررسی اثر تأخیر تاریخ کاشت پاییزه کلزا در اقلیم­های سرد با استفاده از قارچ تریکودرما بود. آزمایش در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی طی دو سال زراعی از 1400 تا 1402 به‌صورت اسپلیت­پلات بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار روی رقم احمدی اجرا شد. فاکتور اصلی تاریخ کاشت به­هنگام20 و 30 شهریور و دیرهنگام 9 و 19 مهر، و فاکتور فرعی قارچ تریکودرما (Trichoderma harzianum) شامل شاهد، تیمار خاک و بذر با قارچ بودند. تعویق تاریخ کاشت از20 شهریور به 19 مهر با افزایش 7/20 درصد سرمازدگی باعث افت معنی­دار عملکرد دانه و روغن به­ترتیب به­مقدار 1425 و 676 کیلوگرم در هکتار شد. تیمار بذر و خاک با قارچ باعث افزایش معنی­دار سرعت رشد بوته­ها و سبزینه برگ در پاییز و کاهش درصد سرمازدگی در طول زمستان از 2/35 درصد در شاهد (عدم کاربرد قارچ) به 7/28 و 3/21 درصد به­ترتیب در تیمار خاک و بذر شد. همچنین عملکرد دانه و روغن به­طور معنی­داری افزایش یافت. این اثرات در تیمار بذر با قارچ بیشتر بود و عملکرد دانه در کاشت 20 شهریور 27 و 19 مهر 6/27 درصد نسبت به تیمار خاک با قارچ افزایش یافت. براساس نتایج این آزمایش استفاده از قارچ تریکودرما به­شکل بذرمال در کاشت دیرهنگام 19 مهرماه باعث افزایش عملکرد دانه از 3/2703 به 6/4128 کیلوگرم در هکتار شد. قارچ مذکور با تسریع رشد پاییزه و کاهش سرمازدگی بوته­های کلزا باعث جلوگیری از افت معنی­دار عملکرد دانه در کشت­های دیرهنگام شد.