فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در برنامه‌‌ریزی مدیریت علف‌های‌ هرز، مهمترین مرحله شناخت جمعیت علف‌های ‌هرز می‌باشد که با نمونه‌برداری آغاز می‌شود. به‌منظور بررسی کارایی روش‌های نمونه‌برداری تصادفی، زیگزاگ و قطری به‌ترتیب با 28، 29 و 28 واحد نمونه‌برداری، شکل (مربع و مستطیل) و ابعاد کوآدرات (25/0 متر مربع و یک متر مربع) در برآورد جمعیت علف‌های ‌هرز مزارع ذرت تحت سیستم‌های آبیاری قطره‌ای، نشتی و بارانی، پژوهشی در سال‌ زراعی 99-1398 در شش مزرعه ذرت (Zea mays L.) انجام شد. به منظور برآورد دقت روش‌های نمونه‌برداری، ابتدا قطعه مورد مطالعه با روش نمونه‌برداری شبکه‌بندی معیار به ابعاد 5 متر × 5 متر (171 نقطه نمونه‌برداری) شبکه‌بندی و در محل تلاقی خطوط با استفاده از کوآدرات‌ مربع (100×100 سانتی‌متر)، مساحتی معادل یک متر مربع مورد بررسی قرار گرفت و داده‌های مربوط به تراکم و تنوع گیاهچه‌های علف‌های ‌هرز به تفکیک گونه در مرحله چهار برگی ذرت و پیش از کاربرد علف‌کش طی یک مرحله ثبت شد. نتایج نشان داد که صرف نظر از شکل کوآدرات و روش نمونه‌برداری، کوآدرات‌های یک متر مربعی در مقایسه با ابعاد کوچک‌تر کوآدرات، برآورد بهتری از تنوع گونه‌ای و تراکم جمعیت علف‌های ‌هرز در مزارع ذرت تحت سه سیستم‌ آبیاری داشتند. اما هنگامی‌که تنها تراکم علف‌های‌ هرز مد نظر باشد، استفاده از کوآدرات‌ مستطیل‌شکل 25/0 متر مربعی (100 × 25 سانتی‌متر) توانست برآورد تراکم علف‌های ‌هرز را با دقت قابل قبولی انجام دهد. با توجه به متفاوت‌بودن الگوی خیس‌شدن خاک در سیستم‌های آبیاری مختلف و به تبع آن ظهور علف‌های ‌هرز و نحوه پیمایش در هر روش نمونه‌برداری، روش‌های نمونه‌برداری برآوردهای متفاوتی از تراکم جمعیت علف‌های هرز نشان دادند؛ به‌طوری‌که روش نمونه‌برداری قطری در سیستم آبیاری قطره‌ای و روش‌های نمونه‌برداری زیگزاگ و تصادفی در سیستم‌های آبیاری بارانی و نشتی، خطای کمتری را در مقایسه با روش نمونه‌برداری شبکه‌بندی معیار نشان دادند. این در حالی است که در بررسی تک گونه‌های علف‌های ‌هرز، روش نمونه‌برداری سیستماتیک قطری در هر سه سیستم آبیاری کمترین خطا را در دقت برآورد تراکم گونه‌های مورد مطالعه در مقایسه با روش شبکه‌بندی معیار نشان داد.