ارزیابی شاخص‌های انرژی و زیست‌محیطی با رویکرد چرخه زندگی تولید ذرت دانه‌ای و علوفه‌ای. مطالعه موردی (استان البرز)

نویسندگان

1 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دکتری اکولوژی گیاه زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2024.371290.655059
چکیده

کشاورزی و تولید محصولات پرمصرف نهاده همچون ذرت بخش قابل توجهی از مصرف انرژی و اثرات زیست‌محیطی مخرب را به خود اختصاص داده است. این مطالعه با هدف بررسی شاخص‌های انرژی و زیست‌محیطی و عوامل اثرگذار بر آن‌ها در استان البرز اجرا گردید. در این راستا کلیه اطلاعات مورد نیاز از مزرعه تحقیقاتی کشت شده و دیگر کشاورزان تولید کننده ذرت دانه‌ای و علوفه‌ای شامل تمام نهاده‌های مصرف شده در واحد یک هکتار از هر سیستم کشت جمع‌آوری شد. رویکرد این مطالعه ارزیابی چرخه زندگی و روش بر اساس ReCiPe 2016 بود. نتایج نشان داد انرژی ورودی ذرت دانه و علوفه‌ای ترتیب 63/30029 و 87/24378 مگاژول در هکتار بود، در حالی که انرژی خروجی در این سیستم‌ها به ترتیب 142590 و 277380 مگاژول در هکتار بدست آمد که نشان از افزوده خالص انرژی بالاتر در کشت ذرت علوفه‌ای دارد. نسبت انرژی ذرت دانه‌ای و علوفه‌ای به ترتیب 75/4 و 38/11 بود. بیشترین سهم در انتشارات زیست‌محیطی همچون گرمایش جهانی و خسارت به سلامت انسان مرتبط با کود شیمیایی نیتروژن و سوخت دیزلی بود، همچنین ذرت دانه‌ای با مصرف نهاده ورودی بالاتر سهم بیشتری در خسارت به سلامت انسان، محیط‌زیست و منابع را به خود اختصاص داد. جهت بهبود نسبت انرژی و کاهش اثرات مخرب زیست‌محیطی باید بهینه‌سازی مصرف و تولید نهاده‌ها مبتنی بر کشاورزی دقیق و همچنین بهبود عملکرد زراعی از طریق مدیریت تلفیقی و پایدار در دستور کار قرار گیرد.