ژئوشیمی انیدریت قاعده‌ای (سازند آسماری) در تاقدیس‌های بنگستان، سفید، آسماری و اناران در حوضه‌ی رسوبی زاگرس، جنوب باختری ایران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

doi
10.22084/psj.2018.2364
چکیده

انیدریت قاعده­ای واحد تبخیری مهمی در بخش پایینی سازند آسماری (الیگو-میوسن) می­باشد که ویژگی­های ژئوشیمیایی آن تاکنون مورد مطالعه قرار نگرفته است. در این پژوهش برای پی بردن به ویژگی­ها و شرایط ژئوشیمیایی حاکم در زمان ته­نشینی این واحد تبخیری، هفت برش سطحی از چهار تاقدیس بنگستان، سفید، آسماری و اناران در حوضه رسوبی زاگرس انتخاب شد. آنالیز کانی­شناسی (XRD, BSE-EDX) برای 3 نمونه و آنالیز عنصری (ICP-OES) برای 28 نمونه انجام گرفت. نتایج مطالعات پتروگرافی و آنالیز­های کانی­شناسی نشان داد که طی رخنمون یافتن انیدریت و هیدراته شدن آن، ژیپس ثانویه با ساخت و بافت غالب آلاباستر تشکیل شده است. برای انجام آنالیز ژئوشیمی، به صورت انتخابی چهار برش (بوالفارس، پوتو، گل ترش و اناران) انتخاب گردید. آنالیز عنصری نشان می­دهد که کلسیم و گوگرد مهم­ترین عنصر موجود می­باشند که به صورت کانی ژیپس مشاهده می­شوند. برش بوالفارس بیش­ترین مقدار عناصر استرانسیم، منیزیم و سدیم و کم­ترین مقدار عنصر آهن را دارا می­باشد که بیانگر تاثیر فرآیندهای دیاژنزی و زیستی و نیز محیط کم عمق می­باشد. به سمت برش گل ترش (شمال حوضه) مقدار عناصر استرانسیم، منیزیم و سدیم کاهش و مقدار آهن افزایش می­یابد که مشخص کننده­ی عمق نسبتاً بیش­تر در مناطق شمالی است. برش­های پوتو و اناران بیش­تر تحت تاثیر شرایط هیدرولوژیکی در منطقه بوده و روند تغییرات عنصری متغیری را نشان می­دهند. میزان عنصر لیتیم در برش­های مورد مطالعه کم بوده که حاکی از تبخیر بیش از حد در منطقه می­باشد.