فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تابش خورشیدی از جمله ورودی ­های اصلی به مدل ­های رشد گیاهان زراعی برای تخمین رشد و عملکرد گیاهان محسوب می ­شود. این پژوهش با هدف ارزیابی میزان تاثیر­گذاری دقت تخمین تابش توسط مدل­ های مختلف بر صحت برآورد تبخیر و تعرق و عملکرد گندم توسط مدلCSM-CERES-Wheat  در سطح استان خراسان رضوی انجام شد و کارایی مدل­ های ساده­ای شامل آنگستروم-پرسکات، آنگستروم-پرسکات پیشنهادی فائو، هارگریوز-سامانی، هارگریوز-سامانی پیشنهادی فاو، کرمانی، هانت و پاور در این مطالعه ارزیابی شد. نتایج حاصل از تخمین تابش مدل ­های مختلف در مرحله واسنجی نشان داد که مدل­ های کرمانی، آنگستروم-پرسکات کالیبره ­شده، آنگستروم-پرسکات با ضرایب پیشنهادی فائو، پاور، هانت و هارگریوز-سامانی واسنجی­ شده به­ ترتیب نزدیک­ترین تخمین را نسبت به تابش اندازه­گیری ­شده در مشهد داشتند. در مرحله صحت­ سنجی مدل­ های واسنجی­ شده نیز مشخص شد که مدل­ های پاور، کرمانی و آنگستروم-پرسکات به ­ترتیب دقیق­ ترین تخمین تابش روزانه را نسبت به مقادیر اندازه­ گیری­ شده آن در مناطق مورد بررسی داشتند. همچنین در کل منطقه مورد مطالعه کمترین اختلاف بین عملکرد گندم و تبخیر و تعرق برآورد­شده با استفاده از داده­ های تابش مشاهده ­شده و داده­ های تابش تخمین ­زده­ شده به ­ترتیب مربوط به مدل پاور، مدل آنگستروم-پرسکات واسنجی­ شده، مدل آنگستروم-پرسکات با ضرایب پیشنهادی فائو و نهایتا مدل کرمانی بود. با توجه به دقت و پوشش گسترده مکانی داده ­های تابش در مدل پاور استفاده از آن به عنوان بهترین روش تخمین تابش برای کاربرد در مدل­ های رشد گیاهی توصیه می­ شود.