تبیین مایکل آلمیدا دربارۀ تقریر پاسخدادهنشدۀ مسئلۀ منطقی شر در دفاع اختیارگرایانه
نویسندگان
1 گروه کلام امامیه، دانشکدة الهیات، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
2 گروه فلسفه و کلام غرب، دانشکدة الهیات، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
3 گروه فلسفه، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 گروه کلام، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، تهران، ایران
doi
10.22059/jpht.2022.329524.1005846چکیده
مشهورترین و مقبولترین دفاع فلسفی در مقابل مسئلۀ منطقی شر دفاع اختیارگرایانۀ آلوین پلنتینگا است. مایکل آلمیدا، در مقام یکی از منتقدان این دفاعیه، معتقد است که گرچه دفاع اختیارگرایانه پاسخ مناسبی به بسیاری از تقریرهای مسئلۀ منطقی شر داده است، جان مکی قرائتهایی مطرح کرده که با توضیحی خاص میتواند مسئلۀ منطقی شرِ احیاشده نام بگیرد. انتقاد آلمیدا، که مانند پلنتینگا خداباور و قائل به ناسازگاری جبر علّیـ معلولی با اختیار خدا و انسانهاست، به طور مشخص متوجه یکی از مقدمات بحثبرانگیز این دفاعیه، یعنی انگارۀ «شرارت فراجهانی همگانی»، است که به ادعای پلنتینگا احتمال دارد ویژگی ذاتی همۀ فاعلها بین مخلوقات باشد. از نظر آلمیدا، این انگاره ناممکن است. زیرا علم مطلقِ پیشین الهی، بر اساس دیدگاهی نزدیک به مولینیزم، امکان فعلیتبخشی به جهان کامل اخلاقی را برای خداوند مهیا میکند، بدون اینکه منجر به نفی اختیار انسانها شود. از نظر آلمیدا میتوان به این مسئله پاسخ داد و از وجود خداوند دفاع کرد. البته، بیان راهحل او از اهداف این نوشتار نیست.