اثر هورمون‌پاشی و تلقیح باکتری بر لوبیاچیتی در شرایط متفاوت دمایی و رطوبتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده گان کشاورزی و منابع طبیعی کشاورزی کرج

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijfcs.2023.359792.655006
چکیده

کشت لوبیا چیتی در ایران در ماه­ های مختلف از اردیبهشت تا تیرماه متداول است. به‌منظور بررسی اثر استیل­ سالیسیلیک ­اسید (هورمون ASA) و باکتری باسیلوس ولزنسیس (Bacillus velezensis) بر عملکرد و اجزای عملکرد لوبیا چیتی، آزمایشی به­ صورت کرت‌های دو بار خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه آموزشی و پژوهشی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در سال 1400 در تاریخ های کاشت مجزا ( نیمه اردیبهشت و آخر خردادماه) انجام شد. تیمارها شامل دو سطح آبیاری (آبیاری 70% و 100% نیاز آبی گیاه) به‌عنوان کرت اصلی، محلول‌پاشی بوته (هورمون ASA در سطح 5/0 میلی‌مولار و شاهد) به‌عنوان کرت فرعی و تلقیح بذر با باکتری باسیلوس ولزنسیس و عدم تلقیح به‌عنوان کرت فرعی فرعی بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که برهمکنش تاریخ کاشت، آبیاری، محلول‌پاشی هورمون ASA روی بوته و تلقیح بذر با باکتری بر صفات شاخص سطح برگ، عملکرد دانه، شاخص برداشت گیاه لوبیا چیتی معنی‌دار بود. در تیمارهای بدون تنش آبی، در کشت نیمه اردیبهشت ماه بیش‌ترین ارتفاع بوته (154 سانتی‌متر)، تعداد شاخه فرعی در بوته (هفت عدد) شاخص سطح برگ (3/7)، عملکرد دانه (3045 کیلوگرم در هکتار)، شاخص برداشت (43%)، وزن صددانه (37 گرم)، تعداد غلاف در بوته (24 عدد) در اثر محلول‌پاشی اسیدسالیسیلیک و تلقیح با باکتری به‌دست آمد. بالاترین عملکرد بیولوژیک (7997 کیلوگرم در هکتار) مربوط به کشت آخر خردادماه در اثر تنش کم­آبی (70% نیاز آبی گیاه) و محلول­پاشی با هورمون ASA و تلقیح با باکتری‌ بود. به‌طور کلی، در شرایط تنش کم­آبی در هر دو تاریخ کاشت کاربرد توام هورمون‌پاشی بوته و تلقیح بذر با باکتری باعث افزایش صفات عملکرد گیاه لوبیا چیتی شد.