بررسی خصوصیات مورفو- فیزیولوژیک، عملکرد و کیفیت دانه سه توده کاملینا تحت شرایط تنش کم‌آبی

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2023.361897.655017
چکیده

تنش خشکی از مهمترین عوامل کاهنده عملکرد گیاهان زراعی در مناطق خشک و نیمه­ خشک از جمله شرایط آب و هوایی کشور ایران می‏ باشد. این پژوهش با هدف مطالعه خصوصیات زراعی و فیزیولوژیکی سه توده کاملینا تحت شرایط تنش کم­آبی در آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه ایلام در سال 1399 اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل آبیاری در سه سطح (100، 60، و 30 درصد ظرفیت زراعی) و سه توده کاملینا (کرمانشاه، سبزوار، و شهرکرد) بود. نتایج نشان داد که تحت شرایط آبیاری 30 درصد ظرفیت زراعی عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی، شاخص برداشت، ارتفاع بوته، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، محتوای نسبی آب برگ، سرعت فتوسنتز، سرعت تعرق، هدایت روزنه‌ای و کلروفیل کل به‌ترتیب 4/69، 8/53، 9/33، 1/44، 9/72، 6/25، 8/43، 0/72، 9/62، 7/56، و 1/61 درصد در مقایسه با آبیاری مطلوب کاهش یافتند. بین سه توده بررسی ­شده در شرایط آبیاری مختلف از نظر صفات بررسی­ شده تفاوتی مشاهده نشد. همچنین نتایج نشان داد بیشترین مقدار روغن دانه کاملینا (39 درصد) در توده کرمانشاه تحت شرایط آبیاری مطلوب به‌دست آمد که تحت شرایط تنش شدید کم‌آبی 8/40 درصد کاهش یافت. به‌طور کلی، می‌توان از کاملینا توده کرمانشاه تحت شرایط تنش متوسط کم‌آبی برای تولید روغن بهره برد.