تأثیر ترکیب سنگ های سیلیسی آواری و کربناته بر تاریخچه پس از رسوب گذاری: مطالعه موردی از سازند نایبند و نهشته های کرتاسه پایینی، شمال شرق اصفهان

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اصفهان

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اصفهان

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اصفهان

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اصفهان

doi
10.22084/psj.2017.13323.1141
چکیده

این پژوهش به بررسی فرآیندهای دیاژنزی توالی آواری و کربناته تریاس بالایی و کرتاسه پایینی در برش کوه بجاره شمال شرق اصفهان می­پردازد. روش بررسی در این پژوهش شامل مطالعات صحرایی و نمونه­برداری سیستماتیک و سپس پتروگرافی برش نازک سنگ­های آواری و کربناته به وسیله میکروسکوپ پلاریزان و کاتدولومینسانس بوده است. توالی مورد مطالعه  دارای 167 متر ضخامت بوده و شامل قسمت­های بالایی عضو قدیر سازند نایبند و توالی آواری (واحد K1) و کربناته (واحد K2) قاعده کرتاسه پایینی می­باشد. مطالعات دیاژنزی در رخساره­های آواری منجر به شناسایی فرآیندهای آشفتگی زیستی، دگرسانی فلدسپات، نوع تماس دانه­ها، انواع سیمان شامل کلسیتی، اکسید آهن و کانی رسی (مربوط به مرحله ائوژنز) و تراکم شیمیایی، انواع سیمان دولومیتی، رشد هم­محور کوارتز و کانی رسی (مربوط به مرحله مزوژنز) گردیده است. سیمان اکسید آهن و کانی رسی، شکستگی و پرشدگی رگه توسط سیمان دولومیتی مربوط به مرحله تلوژنز می­باشد. مطالعات انجام شده بیانگر تأثیر ترکیب ماسه­سنگ­ها بر روند و محصولات دیاژنز است. از جمله تأثیرات ترکیب سیلیسی آواری­ها بر روی فرآیندهای دِیاژنزی فراوانی بالای سیمان کانی رسی هم­چنین افزایش دگرسانی فلدسپات در پتروفاسیس­های ماسه­سنگی غنی از فلدسپات بخش قدیر مشاهده می­گردد. بررسی­ها هم­چنین بیانگر فراوانی بالای فرآیند سیمان رشد هم­محور سیلیسی در پتروفاسیس­های ماسه­سنگی غنی از کوارتز در واحد K1 می­باشد. در بررسی دیاژنز سنگ­های کربناته واحد K2 نیز فرآیندهای میکریتی شدن و آشفتگی زیستی، سیمان فیبری هم ضخامت در مرحله دیاژنز دریایی و سیمان آویزه­ای و اکسید آهن مربوط به مرحله دیاژنز هواده شناسایی شده است. سیمان آویزه­ای و کلسیت دروزی و دندانه­ای، سیمان اکسید آهن، مربوط به مرحله دیاژنز اشباع از آب مرحله متئوریک می­باشد. از جمله فرآیندهای دیاژنز مرحله دفنی انواع سیمان تیغه­ای-منشوری، دولومیتی، بلوکی، رشد هم­محور و فرآیندهای فشردگی و شکستگی می­باشد. سیمان­ محیط­های مختلف از لومینسانس تیره، قرمز تا بدون لومینسانس هستند که منجر به تفکیک فازهای مختلف سیمانی در نهشته­های کربناته گردیده است. در طی بالاآمدگی نیز سیمان اکسید آهن و شکستگی و پر شدن آن رخ داده است. بررسی کلیه فرآیندهای دیاژنزی رخساره­های آواری و کربناته بیانگر انواع مراحل مختلف دیاژنز اولیه، مراحل میانی دیاژنز دفنی، تدفین عمیق و بالا آمدگی و وقوع آن­ها تحت تأثیر ترکیب نهشته­ها می­باشد.