فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محاسبه گرادیان قائم داده‌های میدان پتانسیل یکی از ابزارهای مهم در تفسیر داده‌های ژئوفیزیکی به شمار می‌رود که برای شناسایی مرزهای زیرسطحی و ویژگی‌های زمین‌شناسی استفاده می‌شود. یکی از چالش‌های اصلی در این محاسبات، تأثیر نوفه تصادفی است که موجب ناپایداری و کاهش دقت نتایج می‌شود. در این مقاله، روش‌های مختلف پایدارسازی محاسبه گرادیان قائم در برابر نوفه تصادفی شامل منظم‌سازی و فیلتر ادامه فراسو مورد بررسی قرار گرفته است. در روش منظم‌سازی، با استفاده از ضریب منظم‌ساز بهینه، تأثیر نوفه کاهش یافته و پایداری محاسبات در مقابل نوفه تصادفی به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد. فیلتر ادامه فراسو نیز به‌طور مؤثر اثر نوفه را کاهش می‌دهد، اما نتایج نشان می‌دهد که روش منظم‌سازی نسبت به آن پایداری بیشتری دارد. برای ارزیابی این روش‌ها، از داده‌های مصنوعی و واقعی استفاده شده است و نتایج نشان‌دهنده پایداری بیشتر روش‌های منظم‌سازی و فیلتر ادامه فراسو در مقایسه با روش تبدیل فوریه است. نتایج به‌دست ‌آمده در داده‌های واقعی نیز بهبود قابل‌توجهی در دقت شناسایی لبه‌ها و ساختارهای زیرسطحی ارائه داده است. این مقاله، تأثیر انتخاب روش و تنظیم دقیق پارامترها در بهبود نتایج تفسیر داده‌های میدان پتانسیل را روشن می‌سازد و می‌تواند به‌عنوان ابزار مؤثری در مطالعات اکتشافی و تفسیر ساختارهای زمین‌شناسی مورد استفاده قرار گیرد.