بررسی پاسخ فیزیولوژیک بافت برگی گیاه وایه گل سفید (Ammi majus L.) به ملاتونین تحت تنش گرما

نویسندگان

1 گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2024.364404.655025
چکیده

طب سنتی در درمان بیماری‌های مزمن و مشکلات مرتبط با آنها تاکنون موفق عمل کرده است. با توجه به اهمیت بسیار بالای گیاهان دارویی و نیاز روز افزون به کشت­ و­کار این گیاهان مخصوصا گیاه وایه گل سفید (Ammi majus L.) به واسطه دارا بودن ترکیبات دارویی بسیار مؤثر آن، به نظر می­ رسد استفاده از محرک­ های خارجی به ­منظور افزایش کمیت و کیفیت متابولیت ­های ثانویه می­ تواند به ­عنوان یک روش کمکی در زراعت این گیاه مؤثر باشد. این گیاه گرمادوست است و تا حدودی گرما را تحمل می­کند. در این تحقیق، از سطوح مختلف ملاتونین (صفر، 30، 60 ppm) و بازۀ زمانی 24 و 48 ساعت استفاده شد. نتایج ‌این ‌پژوهش‌ نشان ‌داد ‌که‌ کاربرد‌ سطوح‌ مختلف‌ ملاتونین، به­ خصوص غلظتppm  60 به­ صورت ‌موثری‌ از ‌تخریب ‌رنگدانه­ های‌ گیاهان‌ تحت تنش گرما جلوگیری‌ کرده و حتی میزان آن­ها درppm  60 نسبت به غلظت صفر تقریبا دو برابر افزایش یافت.‌ در ‌ضمن، ‌ملاتونین ‌فعالیت آنزیم ­های آنتی­ اکسیدانی را‌ افزایش ‌داد ‌و ‌از‌ این ‌طریق ‌منجر ‌به‌ کاهش ‌محتوای گونه ­های فعال‌ اکسیژن که تحت تنش گرما افزایش یافته بودند، ‌شد.‌ میزان مالون­دی آلدهید نیز در اثر محلول­پاشی ملاتونین به­ خصوصppm  60 دو برابر کاهش داشته است. نتیجه آن‌ کاهش رادیکال­ های‌ آزاد،‌ کاهش ‌نشت ‌الکترولیت، محتوای مالون‌دی ­آلدهید ‌و ‌در‌ نهایت‌ افزایش ‌تحمل گیاهان ‌تحت ‌تنش‌ گرما ‌بود. به طور کلی، می­توان نتیجه گرفت ملاتونین به عنوان یک محرک عملکردی قادر است تا تغییرات فیزیولوژیک، گیاهان تیمارشده با گرما را با هدف افزایش تحمل آن­ها‌‌ تحریک کند.