مطالعه جریان انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌ای در بوم‌نظام‌های گندم و جو: مطالعه موردی استان تهران

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 اگرواکولوژی، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مراغه، ایران

3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2024.367594.655039
چکیده

هدف از این مطالعه، بررسی میزان انرژی ورودی، مقایسه جریان انرژی و میزان انتشار گازهای گلخانه­ ای میان بوم ­نظام های محصولات زراعی گندم و جو شهرستان ­های استان تهران بود. اطلاعات مورد نیاز به روش پرسشنامه از کشاورزان در شهرستان­ های استان تهران جمع­  آوری شد. سپس، شاخص ­های انرژی، اشکال مختلف انرژی و پتانسیل گرمایش جهانی محاسبه شد. بر اساس نتایج، بیشترین انرژی ورودی در فرآیند تولید گندم و جو به ­ترتیب با 86159 و 9/76793 مگاژول در هکتار به شهرستان اسلامشهر تعلق داشت. همچنین، بیشترین انرژی مستقیم، تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر در مزارع گندم و جو شهرستان­ های اسلامشهر و رباط­ کریم بود. مزارع گندم و جو شهرستان تهران بیشترین انرژی غیر مستقیم را به خود اختصاص دادند. از سوی دیگر، کمترین میزان اشکال مختلف انرژی در بوم­نظام­ های گندم و جو متعلق به مزارع دیم استان تهران واقع در مناطق سردسیری بود. به ­طور کلی، در بوم­نظام ­های گندم و جو شهرستان   ­های استان تهران سهم انرژی مستقیم بیش از انرژی غیر مستقیم و انرژی تجدیدناپذیر بیش از انرژی تجدیدپذیر بود. میزان انتشار گازهای گلخانه­ ای در مزارع گندم و جو شهرستان­ های غربی استان از جمله اسلامشهر به ­ترتیب معادل 5/10474 و 10081 کیلوگرم دی­ اکسید­کربن در هکتار بود. بنابراین با در نظر گرفتن شرایط آب و هوایی منطقه و مدیریت مصرف نهاده ­های تولید می ­توان به افزایش بهره ­وری مصرف انرژی و کاهش انتشار گازهای گلخانه ­ای در استان تهران دست یافت.