بررسی تغییر فلور علفهای هرز مزارع گندم آبی شهرستان اصفهان طی یک دوره پانزدهساله
نویسندگان
1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 استاد موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
3 دانش آموخته ارشد شناسایی و مبارزه با علفهایهرز، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران ، کرج، ایران.
4 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/ijfcs.2023.349212.654948چکیده
بهمنظور بررسی تغییر فلور علفهای هرز مزارع گندم آبی شهرستان اصفهان طی یک دوره 15 ساله (سال 1398 نسبت به سال 1383) از علفهای هرز 100 مزرعه به روش سیستماتیک و مطابق با الگوی w در مرحله پنجهزنی تا ساقهرفتن گندم نمونهبرداری انجام شد. گونه غالب علف هرز باریکبرگ در سال 1383 یولاف وحشی زمستانه (Avena ludoviciana)، با شاخص غالبیت 1/76 بود؛ درحالیکه در سال 1398 سه علف هرز یولاف وحشی زمستانه، جودره (Hordeum spontaneum) و خونیواش (Phalaris minor) بهترتیب با شاخصهای غالبیت 1/70، 3/42 و 6/28 به عنوان گونههای غالب شناخته شدند. گونههای پهنبرگ غالب در سال 1383، سلمهتره (Chenopodium album) با شاخص غالبیت 9/67 و هفتبند (Polygonum aviculare) با شاخص غالبیت 96/31 بود؛ درحالیکه در سال 1398 بیشترین شاخص غالبیت در سه علف هرز سلمهتره، هفتبند و خاکشیر ایرانی (Descurainia Sophia) بهترتیب با شاخصهای غالبیت 4/78، 5/38 و 04/39 مشاهده شد. با استفاده از آنالیز چندمتغیره همبستگی کانونی (CCA)، ارتباط پراکنش علفهای هرز با عوامل خاک (نیتروژن، فسفر، پتاسیم، بافت خاک و EC)، تناوب زراعی و علفکشها بررسی شد. علفهای هرز خونیواش، جودره، گیامستک (Bromus commutatus)، شیرینبیان (Glycyrrhiza glabra)، ازمک (Cardaria draba) و یونجه زرد (Melilotus officinalis) بیشترین همبستگی را با میزان نیتروژن خاک داشتند.