ارائه چارچوبی مفهومی جهت بهره‌گیری از اصول مدیریت ساخته‌ها به‌منظور ارتقای مدیریت ایمنی در پروژه‌های ساختمانی

نویسندگان

1 دانشیار ،دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران

2 مدیرعامل، شرکت آرشیت سازان عرش، تهران، ایران.

doi
10.22065/jsce.2023.388982.3058
چکیده

امروزه، علی‌رغم پیشرفت‌هایی که در حوزه ساخت در کشور صورت‌گرفته است، توجه‌به مرحله پس‌از ساخت و دوره بهره‌برداری یا تعمیر و نگهداری و جایگاه مدیریت ساخته‌ها خاصه از منظر ایمنی نسبتا مغفول مانده‌است. در‌واقع، با عنایت‌به کثرت ساخت‌های متنوع در کشور و نیز مسئله‌ی کوتاه بودن عمر مفید ساخته‌ها، چالش‌های بهره‌برداری صحیح، مشکلات ایمنی و ایمن‌سازی و نیز حفظ کارکردهای سرمایه‌های ملی، بکارگیری دانش مدیریت ساخته‌ها، به‌عنوان مفهومی نسبتا جدید و حرفه‌ای نوظهور، به‌ویژه برای مدیریت ایمنی کارا در ساخته‌های ساختمانی امری مهم و ضروری است. بنابراین، هدف اصلی این پژوهش عبارت‌است از: واکاوی نقش مدیریت ساخته‌ها در ارتقای مدیریت ایمنی در پروژه‌های ساختمانی در مرحله پس‌از ساخت و در دوره بهره‌برداری به‌منظور افزایش کارایی و طول عمر مفید بناها، در جهت حفظ منابع و دارایی‌ها و در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار. در پژوهش کیفی و کاربردی حاضر، با بکارگیری استراتژی نمونه‌موردی، ابتدا بررسی موشکافانه و نظام‌مند مبانی نظری و پیشینه تحقیق به‌صورت مطالعه کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده‌است. بعد از آن، داده‌ها و اطلاعات از طریق مصاحبه‌های عمیق و غیرساختاریافته و با کمک مشاهده‌ها، به‌صورت مطالعه میدانی، گردآوری شده‌اند. سپس، داده‌های جمع‌آوری شده، با تاکید‌بر اشباع نظری، از طریق روش محتوایی کیفی، تحلیل شده‌اند. از‌این‌رو، با در نظر‌گرفتن کلیه‌ی محدودیت‌ها، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مدیریت ساخته‌ها، نقش بسیار موثر و برجسته‌ای در بهبود مدیریت ایمنی در پروژه‌های ساختمانی در مرحله پس‌از ساخت و در دوره بهره‌برداری دارد. نهایتا، چارچوب مفهومی شکل‌گرفته و مدنظر تحقیق کنونی در قالب پنج مقوله اصلی (ساختمان‌سازی اصولی، وضع قوانین و مقررات، فرهنگ‌سازی و آموزش، مهندسی نگهداری و مهندسی ایمنی) و بیست و شش مقوله فرعی ارائه شده‌است.