کانی شناسی، ژئوشیمی و شرایط تشکیل پلاسرهای سرشار از تیتان در کانسار خانیک ارومیه، استان آذربایجان غربی
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ارومیه، ارومیه
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ارومیه، ارومیه
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ارومیه، ارومیه
doi
10.22084/psj.2017.12294.1127چکیده
کانسار تیتانیوم خانیک در 82 کیلومتری شمالباختری شهر ارومیه و در انتهای شمال باختری پهنه سنندج- سیرجان واقع شده است. این کانسار بخشی از توده آذرین نفوذی مافیک- اولترامافیک موسوم به مجموعه غازان بوده که متشکل از دو تیپ کانیسازی ایلمنیت ماگمایی و رسوبی نوع پلاسر رودخانهای-آبرفتی میباشد. کانیشناسی بخش پلاسری شامل کانیهای اصلی ایلمنیت، مگنتیت، هماتیت، آلبیت، هورنبلند و کانیهای فرعی اوژیت، کلینوزوئیزیت، اکتینولیت، گوتیت، مونتموریلونیت و به مقدار ناچیز فورستریت است. بررسیهای میکروسکوپی نمونههای بخش پلاسری نشان میدهد ایلمنیت به شکل دانهای مجزا و همچنین تیغهای درون مگنتیت حضور دارد. ترکیب شیمیایی نمونههای پلاسری منطقه مورد بررسی در نمودار Al2O3/TiO2 در برابر SiO2 و نمودار (Hf/Yb)×10 در برابر La/Th نشان میدهد که سنگ خاستگاه (پروتولیت) رسوبات پلاسری خانیک، سنگهای آذرین مافیک (بازیک) میباشند. الگوی توزیع REEs بهنجار شده به کندریت نیز تفریق کم LREEs از HREEs همراه با آنومالیهای کم و منفی Eu را نشان میدهد که نشانگر ترکیب مافیک سنگ خاستگاه رسوبات پلاسری است. شاخصهای Ni/Co، Cu/Zn و U/Th نشانگر محیط اکسیدی برای تشکیل این ذخیره بوده و شاخص شیمیایی هوازدگی (CIW') نیز دلالت بر شدت بالای فرایندهای هوازدگی در طی تکوین رسوبات پلاسری منطقه مورد بررسی دارد.