فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخمین پارامترهای الکترومغناطیسی سطح زیرین زمین برای تعیین ویژگی‌های خاک مانند محتوای رس یا متغیرهای هیدرولوژیکی و در حوزه کشاورزی برای مدیریت منابع آب، بسیار مورد توجه هستند. در این راستا چندین روش ژئوفیزیکی، از جمله الکترومغناطیسی (EM) برای اندازه‌گیری رسانندگی لایه‌های زیر سطحی توسعه یافته است. در این مطالعه رسانندگی لایه‌های افقی زمین، در عمق قابل کاوش دستگاه EM-38 با استفاده از داده‌های الکترومغناطیسی در محدوده عدد القای پایین برای مدل مصنوعی به‌دست می‌آید. داده‌های دستگاه EM-38 بسته به جهت‌گیری دوقطبی‌های پیچه‌های فرستنده و گیرنده در سه مد افقی، قائم و ترکیبی از داده‌های دو مد مذکور در پیچه گیرنده قابل دریافت هستند. در این تحقیق، با استفاده از هر سه دسته داده و کاربست دو روش کمترین‌ مربعات معمولی و الگوریتم ژنتیک، پارامترهای رسانندگی زمین مدل محاسبه و نتایج جهت تعیین توانایی هر یک از سه مد پیچه‌ها و دو روش به‌کار رفته در دقت پارامترهای به‌دست‌آمده مقایسه می‌شوند. نتایج تحقیق نشان داد برای مدل به‌کار رفته، استفاده از الگوریتم ژنتیک و روش کمترین‌مربعات معمولی با داده‌های مد ترکیبی، رسانندگی لایه‌ها به‌ترتیب با خطای کمتر از 4 و 5 درصد به‌دست می‌آورد. مسئله تخمین رسانندگی در این حوزه، یک مسئله وارون خطی بدوضع است. لذا از منظم‌سازی مرتبه صفر، اول و دوم تیخونوف برای تخمین پارامترها با داده‌های هر سه مد نیز استفاده و نشان داده می‌شود که منظم‌سازی در این مسئله کمکی به بهبود کیفیت پارامترها نمی‌کند و اساساً منجر به بازتولید مدل اصلی نمی‌شود.