ارزیابی ژنوتیپهای آفتابگردان دانه روغنی با استفاده از بایپلات ژنوتیپ-صفت تحت شرایط آبیاری معمول و محدود
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه. ارومیه، ایران.
2 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.22059/ijfcs.2023.365669.655031چکیده
با توجه به سرعت تغییرات محیطی و وسعت و گستره دادههای حاصل از ارزیابیها در فعالیتهای بهنژادی، ضرورت بکارگیری روشهای تجزیه سریع و مطمئن دادهها بیش از پیش مورد توجه است. روشهای گرافیکی بایپلات با فراهمکردن امکان تجزیه سریع، جامع و دقیق اطلاعات، بههمراه تفسیر راحت نتایج، کمک شایانی به پیشبرد برنامههای بهنژادی میکنند. در این تحقیق، تعداد 100 ژنوتیپ آفتابگردان دانه روغنی تحت دو شرایط آبیاری معمول و محدود در قالب طرح لاتیس ساده 10×10 طی دو سال 1392 و 1393 از نظر صفات ارتفاع بوته، تعداد برگ، طول برگ، عرض برگ، طول دمبرگ، قطر ساقه، محتوی کلروفیل، روز تا گلدهی، روز تا رسیدگی، قطر طبق، محتوای نسبی آب، درصد روغن دانه، و عملکرد ارزیابی شدند. برای شناسایی ژنوتیپهای برتر در هر یک از شرایط آبیاری از روش تحلیل بایپلات ژنوتیپ-صفت استفاده شد. تحت هر دو شرایط آبیاری بین صفات طول برگ، عرض برگ، قطر ساقه، قطر طبق، محتوای روغن دانه و طول دمبرگ با عملکرد دانه همبستگی بالایی مشاهده شد. از نظر جمیع صفات مورد مطالعه تحت هر دو شرایط آبیاری، ژنوتیپ شماره 8 به عنوان بهترین و ژنوتیپهای شماره 59، 42 و 72 تحت شرایط آبیاری معمول و ژنوتیپهای شماره 19، 59 و 17 تحت شرایط آبیاری محدود بدترین ژنوتیپها بودند. بهمنظور انتخاب غیر مستقیم برای عملکرد تحت شرایط آبیاری معمول، از صفت قطر ساقه و تحت شرایط آبیاری محدود از صفت قطر طبق میتوان استفاده کرد.