فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثرات کم ­آبیاری و تاریخ کاشت بر ویژگی­های کیفی روغن و اسیدهای چرب ارقام گلرنگ، پژوهشی به‌‍صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان در سال زراعی 94–1393 اجرا شد. در این پژوهش سطوح آبیاری شامل آبیاری مطلوب و کم ­آبیاری (50 درصد نیاز آبی) در کرت­های اصلی قرارگرفتند و ترکیب تاریخ کاشت (20 اسفند و 20 فروردین) و سه رقم گلرنگ بهاره (گلدشت، صفه و سینا) به­صورت فاکتوریل در کرت­های فرعی قرار گرفتند. تنش خشکی و تأخیر در کاشت باعث کاهش محتوی کلروفیل، عملکرد دانه و محتوی روغن شد. نتایج نشان داد که کم ­آبیاری باعث کاهش عملکرد دانه و محتوی روغن شد. تأخیر تاریخ کاشت نیز سبب کاهش عملکرد دانه شد. بیشترین عملکرد دانه در شرایط آبیاری مطلوب و در تاریخ­های کاشت بیستم اسفند (2036 کیلوگرم در هکتار) و کمترین عملکرد دانه در شرایط کم­آبیاری و تاریخ کاشت دوم (4/1675 کیلوگرم در هکتار) حاصل شد. در بین ارقام مورد مطالعه، بیشترین عملکرد دانه (91/1986 کیلوگرم در هکتار) از رقم صفه حاصل شد. با تأخیر در کاشت و کاهش آبیاری، عدد یدی کاهش ‌یافته و عدد اسیدی نیز افزایش یافت. در بین اسیدهای چرب، محتوی لینولئیک و لینولنیک­اسید در اثر کم­ آبیاری و تأخیر در کاشت کاهش یافت و میزان اسیدهای چرب اولئیک و استئاریک­اسید در تاریخ کاشت دوم بیشترین مقدار را داشتند؛ در­حالی­که پالمتیک­اسید در تاریخ کاشت اول بالاترین میزان را داشت. بنابراین، برای به­دست­آوردن بالاترین میزان عملکرد و بالاترین کیفیت روغن رقم صفه، آبیاری کامل و تاریخ کاشت زودهنگام به­ علت آبیاری کمتر توصیه می­شود.