تحلیل تغییرات بخار آب بارش‌شو وردسپهری با استفاده از داده‌های اختفای رادیویی سامانه‌های ماهواره‌ای ناوبری جهانی و مشاهدات رادیوسوند (مطالعه موردی: ایران)

نویسندگان

1 گروه ژئودزی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین‌طوسی، تهران، ایران.

2 گروه ژئودزی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین‌طوسی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jesphys.2025.396147.1007694
چکیده

این مطالعه به بررسی تغییرات بخار آب بارش‌شو (PWV) در مناطق مختلف ایران با استفاده از داده‌های اختفای رادیویی سامانه  COSMICو مشاهدات رادیوسوند طی بازه زمانی 2007 تا 2019 می‌پردازد. هدف اصلی پژوهش، ارزیابی دقت مقادیر  PWVحاصل از COSMIC در مقایسه با داده‌های مرجع رادیوسوند و تعیین میزان خطا در ایستگاه‌های مختلف است. در این راستا، از 2398 رخداد COSMIC در شعاع 150 کیلومتری 12 ایستگاه رادیوسوند استفاده شده است. نتایج نشان داد که مقادیر PWV حاصل از  COSMICالگوهای تغییرات مشابهی با داده‌های رادیوسوند دنبال می‌کنند، اما میزان انطباق در مناطق مختلف متفاوت است. میانگین خطای مطلق (MAE)، متوسط ریشه‌میانگین‌مربعات (RMSE)، و بایاس به‌ترتیب حدود 4.48، 5.65 و 3.44 میلی‌متر محاسبه شدند. ایستگاه اهواز با  RMSEبرابر با 7.92 میلی‌متر بیشترین خطا و ایستگاه کرمانشاه با RMSE  برابر با 4.69 میلی‌متر کمترین خطا را نشان دادند. تحلیل همبستگی نشان داد که شیب خط رگرسیون در اکثر ایستگاه‌ها کمتر از 1 است، که بیانگر این است که مقادیر PWV حاصل از رادیوسوند در مقادیر بالا کمتر از COSMIC است. علاوه بر این، عرض از مبدأ مثبت در تمام معادلات نشان داد که در مقادیر پایین PWV، اندازه‌گیری‌های رادیوسوند تمایل به بیشتر بودن نسبت به مقادیر COSMIC دارند. با توجه به نتایج به‌دست آمده، داده‌های COSMIC قابلیت ارائه برآوردی از PWV در مناطق فاقد داده‌های زمینی را دارند، اما میزان دقت این داده‌ها بسته به موقعیت جغرافیایی و شرایط مختلف متغیر است و نیازمند ارزیابی موردی برای هر منطقه و کاربرد خاص می‌باشد.