تبیین انعطافپذیری نورونی از نگرۀ تجویز قرآن به مناسک عبادی و بازتاب آن در اشتدادپذیری ایمان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشکدۀ علوم و معارف قرآن، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
2 دانشیار گروه کلام، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران.
3 دانشیار دانشکدۀ الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
doi
10.22059/jpht.2022.341205.1005897چکیده
برخلاف خوانش سنتی از نظریۀ تکامل که نگرهای پایین به بالا دارد و کنشهای انسانی از جمله باورمندی دینی را مقهور علیت ژنی و ممها معرفی میکند، خوانش نوین نگرهای بالا به پایین دارد و سازوکارهایی را ارائه میکند که طی آن چگونگی بروز ژنها از بالاترین سطوح زیستی کنترل میشود. انعطافپذیری نورونی[1] از جملۀ این سازوکارهاست. مسئلۀ این پژوهش واکاوی و تبیین مؤلفههای اشتدادپذیری ایمانِ اختیاری در چارچوب مفهومی ِنوروبیولوژیک و مقایسۀ آن با مؤلفههای مناسک عبادی، بهویژه نماز، مطابق آموزههای قرآنی است. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و بهصورت مقایسهای صورت گرفته است و یافتههای تحقیق نشان میدهد وجود سه مؤلفۀ همپوشان در مناسک دینی توصیهشدۀ قرآنی و یادگیری در دانش اعصاب، یعنی تکرار، توجه و هیجان، به انعطافپذیری نورونی و اشتداد ایمان فرد منجر میشود. این مهم توجیهکنندۀ علیت ذهنی و مقوّم سطحی از اختیارگرایی در ایمان است.
