تأثیر کاربرد تلفیقی حاصلخیزکننده‌های زیستی و آلی بر میزان جذب و کارآیی فیزیولوژیک فسفر در یونجه همدانی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران.

2 دانشیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد فراهان، دانشگاه آزاد اسلامی، فراهان، ایران.

3 استادیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران.

doi
10.22059/ijfcs.2023.353074.654967
چکیده

به­منظور بررسی تأثیر کاربرد تلفیقی کودهای زیستی و آلی بر میزان جذب و کارایی فیزیولوژیکی فسفر در یونجه همدانی (Medicago sativa L.) آزمایشی در شهرستان آران و بیدگل در سال 1392 به­صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل چهار نوع کود زیستی [بدون کود (شاهد)، کود نیتروکسین، کود فسفات بارور-2 و ترکیب نیتروکسین و فسفات بارور-2] و چهار نوع کود آلی [بدون کود (شاهد)، کود گاوی، کود گوسفندی، و کود مرغی] به­میزان 10 تن در هکتار بودند. نتایج نشان داد که استفاده از کودهای زیستی تأثیر معنی­داری بر صفات ارتفاع بوته، وزن خشک ساقه، وزن خشک برگ، نسبت برگ به ساقه، عملکرد دانه و بیولوژیک، شاخص برداشت، کارایی فیزیولوژیک و کارایی مصرف فسفر داشت. کاربرد تلفیقی کود زیستی نیتروکسین به همراه فسفات بارور-2 با 4746 کیلوگرم بر هکتار بیشترین مقدار عملکرد بیولوژیک را به خود اختصاص داد که نسبت به تیمار شاهد افزایش 8/20 درصدی را از خود نشان داد. همچنین بیشترین کارایی فیزیولوژیک فسفر مربوط­به تیمار تلفیقی عدم تلقیح با کود زیستی و مصرف 10 تن در هکتار کود گاوی با میانگین 78/35 کیلوگرم دانه تولیدشده بر کیلوگرم فسفر مصرف­شده و کمترین آن نیز متعلق­به تیمار شاهد (عدم مصرف کود زیستی و کود آلی) بود. با توجه به اینکه در زراعت یونجه، مقدار برداشت علوفه خشک، نسبت به سایر ویژگی­های زراعی آن از اهمیت بیشتری برخوردار است، لذا تیمار (کاربرد تلفیقی نیتروکسین و فسفات بارور-2 به همراه مصرف 10 تن در هکتار کود گاوی) نسبت به سایر تیمارها از برتری محسوسی برخوردار بود.