شبیه‌سازی اثرات تغییر اقلیم بر محصول جو آبی (Hordeum vulgare) در استان‌های لرستان و همدان

نویسندگان

1 استادیار تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان

2 دانشجوی دکتری، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان

3 استاد گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان

doi
10.22059/ijfcs.2023.354454.654977
چکیده

مطالعه حاضر به­منظور شبیه­سازی اثرات تغییر اقلیم بر محصول جو آبی در استان­های لرستان و همدان انجام شد. بدین­منظور، نه منطقه (الیگودرز، بروجرد، خرم­آباد، کوهدشت، پل­دختر، همدان، ملایر، نهاوند و کبودرآهنگ) در سطح استان­های مذکور انتخاب شدند. برای شبیه­سازی رشد و نمو محصول جو آبی از مدل APSIM-barley استفاده شد. ابتدا مدل APSIM-barley با­استفاده­از دو آزمایش مستقل مزرعه­ای، مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش اول در شهرستان خرم­آباد انجام شد که برای واسنجی مدل زراعی مورد استفاده قرار گرفت؛ در­حالی­که آزمایش دوم در شهرستان همدان برای اعتبارسنجی مدل به­کار برده شد. اقلیم آینده با­استفاده­از روش AgMIP تحت دو سناریوی RCP4.5 و RCP8.5 برای دوره 2070-2040 شبیه­سازی شد. نتایج اعتبارسنجی مدل نشان داد که مدل زراعی توانست عملکرد و بیوماس گیاه جو را با ریشه میانگین مربعات خطای نرمال­شده به­ترتیب به­میزان 4/16 و 3/13 درصد شبیه­سازی کند. همچنین نتایج نشان داد که عملکرد دانه جو به­طور میانگین در سراسر مناطق مورد بررسی تحت دو سناریوی RCP4.5 و RCP8.5 در دوره آینده به­ترتیب 8/3 و 7/5 درصد کاهش خواهد یافت. با­این­وجود در شهرستان پلدختر تحت سناریوهای RCP4.5 و RCP8.5 عملکرد دانه گیاه جو به­ترتیب 3/1 و 8/4 درصد افزایش پیدا کرد. بر اساس این نتایج، باید راهکارهای سازگاری در آینده برای جلوگیری از کاهش عملکرد محصول جو آبی در استان­های مورد بررسی در نظر گرفته شود.