بررسی ارتباط دگرسانی دولومیتی‌‌شدن و رخداد کانه‌زایی در کانسار اپی‌ژنتیک آهنگران (جنوب خاور ملایر): شواهد کانی‌شناسی، ژئوشیمی و شیمی کانی‌ها

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

doi
10.22084/psj.2016.1516
چکیده

ایالت فلززایی ملایر- اصفهان در پهنه سنندج-سیرجان، میزبان ذخایر و نشانه‌های معدنی مختلفی است که از دیدگاه فلززایی اغلب آن­ها در سنگ میزبان کربناته کرتاسه زیرین رخداده‌‌اند. کانسار سرب-آهن±نقره آهنگران (جنوب خاور ملایر) به عنوان یکی از مهم­ترین ذخایر این ایالت در سنگ میزبان‌های سنگ­آهک، سنگ­آهک دولومیتی، دولومیت و ماسه‌سنگ واحد کرتاسه زیرین تشکیل شده است. قدیمی‌ترین واحدهای سنگی در منطقه شامل شیست، اسلیت، کوارتزیت و شیل‌های منتسب به ژوراسیک است که به صورت دگرشیب بر روی سنگ‌های تریاس قرار گرفته‌اند. کانی‌سازی همراه با دگرسانی‌ دولومیتی در قالب دو کانسنگ‌ سولفیدی (حاوی رگه‌های سرب±نقره) و اکسیدی (کلسنگ آهک آهنی فروشسته)، رخداده است. بر اساس مطالعات پتروگرافی و شیمی کانی‌ها، حداقل سه نوع دولومیت شامل دولومیت‌های ریزبلور (RD1)، متوسط‌بلور (RD2) و درشت‌بلور دارای منطقه‌بندی (RD3)، در سنگ میزبان کانسنگ‌های سولفیدی و اکسیدی تشخیص داده شد. در این میان، دولومیت‌های RD1 و RD2 اغلب در سنگ میزبان کانسنگ سولفیدی و دولومیت‌های RD3 اغلب در زمینه کلسیت‌های ریزبلور میزبان کانسنگ اکسیدی تشکیل شده‌اند. ترکیب شیمیایی دولومیت‌های RD2 حاکی از وجود مقادیر بالای عناصر آهن (متوسط%wt 5/13)، سرب (متوسط ppm 80) و منگنز (متوسط ppm 1600) در مقایسه با دولومیت‌های RD1 است. بالا بودن محتوای عنـصری سـرب ( ppm100) در دولومیـت‌های RD2، وجود هم­بستگی بالا میان سرب و عناصر کلسیم (57/0R=)، آهن (60/0R=) و استرانسیوم (78/0R=) و مجاورت این دولومیت‌ها به رگه‌های کانه‌دار سرب، احتمال تشکیل دولومیت‌های RD2 را از طریق سیال کانه‌ساز تقویت می‌کند.