رسوب‌شناسی، محیط‌های رسوبی و ژئوشیمی آلی در بخش جنوبی حوضه خزر جنوبی

نویسندگان

1 مدیریت زمین‌شناسی دریایی، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران

2 مدیریت زمین‌شناسی دریایی، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران

3 مدیریت زمین‌شناسی دریایی، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران

doi
10.22084/psj.2016.1621
چکیده

به منظور بررسی رسوب­شناسی، محیط­های رسوبی و ژئو­شیمی­آلی در بخش جنوبی حوضه خزر جنوبی، تعداد 124 نمونه رسوب سطحی  (نواحی کم­ژرفا تا ژرف) با نمونه­گیر فکی برداشت شده و از نظر کربن آلی کل و s2 (پیرولیز راک-اول)، محتوی زیستی (موجودات آشفته کننده)، اندازه ذرات و کانی­شناسی تحت آنالیز قرار گرفتند. بر پایه داده­های لرزه­ای کم­ژرفا و مشاهدات میدانی، محیط­های دلتا، سکوی قاره، شیب قاره و دشت حوضه شناسایی گردیدند. ذرات تشکیل­دهنده این ناحیه به سه گروه آواری (کوارتز، خرده­سنگ کربناته و غیر کربناته، فلدسپات، مسکویت و کانی­های رسی اسمکتیت، کائولینیت، ایلیت و کلریت)، آلی- زیستی (پوسته موجوداتی نظیر دوکفه­ای، استراکود و گاستروپود) و قطعات غیر اسکلتی (پلوئید­های آهکی گلی) تقسیم شده است. چندین شاخص نظیر میزان کربن آلی کل، نوع مواد آلی و محتوی زیستی نشان­دهنده شرایط متفاوت اکسیدان (رسوبات سکو و شیب قاره) و فقیر از اکسیژن (رسوبات ژرف دشت حوضه) می­باشد. رسوبات فقیر از اکسیژن، غنی از مواد آلی نوع II و حاوی کربن آلی کل بیش از 1 درصد وزنی می­باشند، در حالی­که رسوبات مناطق اکسیدان، غنی از پوسته موجودات ساکن در بین رسوبات (نظیر گاستروپودا و استراکودا)، حاوی مواد آلی نوع III و کربن آلی کل کم­تر از 1 درصد وزنی می­باشند. این موارد نشان­دهنده حفظ بهتر مواد آلی در مناطق ژرف­تر (دشت حوضه) می­باشد. مواد آلی نوع III نشان­دهنده ورود مواد آلی خشکی­زی (قاره­ای) به رسوبات سکو و شیب قاره می­باشد.