اثر قارچ مایکوریزا و کود فسفر بر عملکرد و مقدار کوماریک‌اسید میوه خیار تلخ تحت رژیم‌های مختلف آبیاری

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار گروه کشاورزی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی دانشگاه شهید بهشتی، تهران

3 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران

4 استاد دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت، تهران، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2023.359611.655005
چکیده

به‌منظور بررسی تاثیر قارچ مایکوریزا و کود فسفر بر گیاه خیار تلخ تحت رژیم‌های مختلف آبیاری، آزمایشی در سال 1399 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس به­صورت اسپلیت­فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. سه رژیم آبیاری شامل آبیاری کامل، کم­آبیاری متوسط و کم­آبیاری شدید در کرت‌های اصلی و ترکیب فاکتوریل دو گونه قارچ Glomus mosseae و Glomus intraradices همراه­با شاهد (بدون قارچ) و یک میزان فسفر به­همراه شاهد بدون فسفر در کرت‌های فرعی به­صورت تصادفی قرار گرفت. نتایج نشان داد تحت تنش کم‌آبیاری عملکرد میوه، کلروفیل کل، فسفر برگ و درصد کلونیزاسیون نسبت­به آبیاری کامل کاهش و پرولین، مالون‌دی‌آلدهید، نشت یونی برگ، آنزیم­های کاتالاز و آسکوربات­پراکسیداز و کوماریک­اسید میوه افزایش داشت. کاربرد قارچ­های مایکوریزا و کود فسفر در شرایط کم­آبیاری و آبیاری کامل باعث کاهش مالون‌دی‌آلدهید و بهبود عملکرد میوه و سایر صفات شد. بیشترین عملکرد میوه (27/3133 گرم بر متر مربع) به بوته­های تحت تلقیح با گونه Glomus mosseae و کاربرد فسفر در شرایط آبیاری کامل اختصاص داشت. بیشترین مقدار کوماریک­اسید میوه (تقریبا 11 پی‌پی‌ام) مربوط­به بوته­های تحت تلقیح با گونه Glomus mosseae در شرایط مصرف و عدم مصرف کود فسفر تحت شرایط کم­آبیاری شدید بود. طبق نتایج به­دست­آمده می‌توان کاربرد دو گونه Glomus mosseae وGlomus intraradices و عنصر فسفر کافی را جهت بهبود عملکرد و کیفیت میوه خیار تلخ تحت تنش کم­آبیاری و آبیاری کامل پیشنهاد کرد.