فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این آزمایش به­منظور بررسی تأثیر آرایش کشت و سطوح مختلف نیتروژن بر خصوصیات مورفولوژیک، رنگیزه‏های فتوسنتزی و عناصر غذایی دانه آفتابگردان، به­صورت کرت خردشده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1400 انجام شد. الگوهای مختلف آرایش فضایی کشت در پنج سطح (کشت مربعی، کشت مستطیلی معمولی، کشت مستطیلی پهن، کشت مثلث متساوی‌الاضلاع، و کشت درهم) به­عنوان کرت‌های اصلی و کاربرد سطوح مختلف نیتروژن به­صورت کود شیمیایی اوره در سه سطح (کاربرد 100،75 و 50 درصدی نیاز کودی گیاه) در کرت‌های فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که بیش‏ترین عرض برگ (3/40 سانتی‌متر)، شاخص سطح برگ (64/4)، تعداد برگ (2/29 عدد)، قطر ساقه (95/3 سانتی‌متر) و ارتفاع گیاه (3/177 سانتی‌متر) از تیمار آرایش کشت مثلثی به­دست آمد. همچنین، آرایش کشت مثلثی و سپس آرایش کشت مربعی نسبت­به بقیه آرایش‌های کشت، بالاترین میزان کلروفیل‌ها و کاروتنوئید را داشتند و کمترین آن‏ها در آرایش کشت مستطیلی پهن مشاهده شد. به­علاوه، نتایج نشان داد بیشترین میزان پروتئین، نیتروژن، فسفر و پتاسیم دانه، به­ترتیب با 15/17، 98/2، 54/0 و 73/1 درصد در آرایش کشت مثلثی به­دست آمد و در آرایش کشت مثلثی بین سطوح مختلف نیتروژن تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. به­طور کلی بهبود صفات بررسی­شده در آرایش کشت مثلثی منجر به حصول بیشینه عملکرد دانه شد که در کنار کاهش مصرف اوره تا 50 درصد در این تیمار، عملکرد کاهش معنی‏داری با کاربرد 100 درصدی کود اوره نشان نداد؛ لذا آرایش کشت مثلثی به‌عنوان برترین سیستم کشت آفتابگردان معرفی می‏شود.