بررسی طولی مباحث نگارش در مقطع ابتدایی
نویسندگان
1 آموزگار ابتدایی ناحیه دو ساری
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
چکیده
کتاب درسی، پرکاربردترین ابزار آموزشی در کشور ماست و دربردارندة بخشهای نوشتاری، تصاویر و تمرینهاییاست که در راستای تحقق هدفهای آموزشی، انتخاب و سازماندهی شدهاند. و در این میان، آموزش خواندن و نوشتن بهعنوان مجوز ورود به نظام آموزش رسمی کشور، اهمیت کتابهای «فارسی» و «نگارش فارسی» مقطع ابتدایی را دوچندان کردهاست. پژوهش حاضر که هدف اصلی آن بررسی طولی مباحث نگارش دو کتاب فارسی و نگارش دورة ابتدایی است، در حقیقت تلاشی است در راستای توجه هرچه بیشتر به این دو محتوای آموزشی، با در نظر داشتن جایگاه و نقش انکارناپذیر آنها. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی است. جامعة آماری ما، مباحث نگارشی کتابهای نگارش و فارسی ابتدایی است؛ بنابراین، نمونة آماری با جامعة آماری برابر است. برای جمعآوری دادهها، ابتدا مباحث نگارشی هر درس استخراج گردید، سپس با استفاده از نرم افزار SPSS و جداول آماری، دادهها توصیف شدهاند. تحلیل دادهها نشانداد در کتابهای نگارش و فارسی این دوره، جمعاً ۳۲ مبحث مرتبط با نگارش آمده که شمار اندکی از آنها ویژة دروة اول ابتدایی است و مابقی غالباً در دورة دوم به کار رفتهاند. میزان رعایت دو اصل تداوم و توالی در این مباحث به یک اندازه نیست؛ از اینرو، ارتباط طولی آنها مشخصاً در ۲5 درصد موارد از مطلوبیت لازم برخوردار است و در ۷۵% موارد با نقص یا نواقصی همراه است که ۸/۲۱% این نواقص جزئی و ۲/۵۳ درصد نسبتاً زیاد یا زیاد است. بهعلاوه، مشخصشد که در دورة اول ابتدایی، ارتباط طولی مباحث کتابهای نگارش دو پایة اول و سوم از مطلوبیت خوبی برخوردار است. در کتابهای فارسی هم ارتباط طولی در دو پایة اول و دوم مطلوب است. در دورة دوم، مباحث کتاب نگارش پایة ششم ارتباط طولی بیشتری دارند. در کتابهای فارسی هم میزان مطلوبیت ارتباط طولی مباحث پایة چهارم بیشتر است. با توجه به نتایج پژوهش، بازنگری در کمیت و کیفیت ارائة مباحث نگارش مقطع ابتدایی، امری اجتنابناپذیر است.
