پسوندهای فارسی عامیانه و کارکردهای عامیانۀ وندهای فعال زبان فارسی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
چکیده
فارسی عامیانه گونهای از فارسی گفتاری است که دارای ویژگیهای چون: شکستگی کلمات، جابهجایی حروف و ارکان جمله، استفاده از کلمات ممنوع و ... است و تاکنون پژوهشهایی دربارة ماهیت و مشخصههای آن صورت گرفتهاست. شکل عامیانة فارسی، از یک سو مأخذ بسیاری از ساختهای دستوریِ فارسی نوشتاری معیار است و از سوی دیگر، شماری از وندهای اشتقاقی فارسی نوشتاری معیار را با کارکردهای ویژهای به استخدام خود درآوردهاست. بهعلاوه، فارسی عامیانه، چند وند مخصوص به خود نیز دارد. شناخت وندهای خاص فارسی عامیانه و کارکردهای عامیانة وندهای فعال زبان فارسی، به مترجمان و واژهسازان کمک میکند تا از این امکانات در کار خود استفادهکنند. در این مقاله، امکانات و شیوههای واژهسازی فارسی عامیانه با تأکید بر وندهای اشتقاقی و کاربرد عامیانة پسوندهای فعال فارسی نوشتاری معیار، مورد بررسی قرارگرفت و مشخص شد که اولاً وندهای ویژة فارسی عامیانه عبارتاند از: الو (اخمالو)، اله (تفاله)، اول (چنگول)، اوندی (چرگوندی)، اَکی (دزدکی)، اُ (وِلو)، دانی (هلفدانی). ثانیاً این شکل از زبان فارسی، از وندهای «ا»، «ال»، «ای»، «او»، «اور»، «اَک»، «اِ/ ه»، «اِمان»، «چه»، «چی» و «گری» در کارکردهای متعددی استفادهکرده که بهتفصیل به هریک از آنها پرداختهشدهاست.