ارزیابی خصوصیات کمی، کیفی و مقدار فعالیت آنتیاکسیدانی کرچک(Ricinus communis L) در شرایط تنش خشکی و تیمارهای کودی
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. تبریز – ایران
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران
3 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. تبریز، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2023.356881.654992چکیده
یکی از راههای افزایش مقاومت گیاهان به تنش خشکی بهبود وضعیت تغذیهای گیاه است. بهمنظور ارزیابی ویژگیهای کمی، کیفی و آنتیاکسیدانی گیاه کرچک در شرایط تنش خشکی و محلولپاشی کودهای شیمیایی، آزمایشی به صورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. عامل اصلی سطوح آبیاری شامل شاهد، آبیاری پس از ۸۰ و 140 میلیمتر تبخیر از تشتک کلاس A در کرتهای اصلی و محلولپاشی هشت تیمار کودی شامل گوگرد، پتاسیم، نیتروژن، گوگرد+پتاسیم، گوگرد+نیتروژن، پتاسیم+نیتروژن، گوگرد+پتاسیم+نیتروژن و شاهد (بدون محلولپاشی) در کرتهای فرعی قرار گرفتند. بالاترین محتوی پرولین، کاتالاز، پراکسیداز، سوپراکسیددیسموتاز و فنل کل تحت شرایط آبیاری پس از 140 میلیمتر تبخیر و محلولپاشی نیتروژن+پتاسیم+گوگرد به دست آمد. همچنین، بالاترین عملکرد دانه، عملکرد روغن و پایینترین درصد روغن در تیمار محلولپاشی نیتروژن+پتاسیم تحت شرایط آبیاری بعد از 20 میلیمتر تبخیر مشاهده شد. اگرچه محتوی مالوندیآلدهید در تیمارهای تنش کمآبی افزایش یافت؛ اما محلولپاشی نیتروژن+پتاسیم+گوگرد و نیتروژن+پتاسیم مقدار مالوندیآلدهید را تحت شرایط آبیاری بعد از پس از 80 و 140 میلیمتر تبخیر در مقایسه با تیمار شاهد به صورت معنیداری کاهش داد. در نتیجه، محلولپاشی کودهای شیمیایی از طریق تقویت سیستم آنتیاکسیدانی میتواند مقدار مقاومت کرچک به تنش کمآبی را بهبود بخشیده و اثر مثبتی بر عملکرد دانه و روغن در کرچک داشته باشد.