رخساره‌سنگی، پتروفاسیس و محیط رسوبی نهشته‌های ژوراسیک در زون بینالود در برش بازحوض، جنوب مشهد

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

2 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد

3 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد

doi
چکیده

رسوبات سیلیسی آواری ژوراسیک میانی در بخش شرقی رشته کوه­های بینالود گسترش زیادی دارد و از کنگلومرا، ماسه­سنگ و مقادیر زیادی رسوبات دانه­ریز تشکیل شده است. مرز زیرین و بالایی این توالی به ترتیب با فیلیت تیره­رنگ و سنگ­آهک­های خاکستری روشن، مشخص است. در این مطالعه آنالیز رخساره‌های سنگی به منظور تفسیر محیط رسوبی و موقعیت تکتونیکی منشا نهشته‍های سیلیسی آواری ژوراسیک زون بینالود در برش باز حوض واقع در جنوب مشهد انجام گرفته است. با تکیه بر ویژگی­های رخساره­ها و شکل هندسی لایه­ها توالی مورد مطالعه به 10 رخساره سنگی در ضخامتی حدود 160 متر تقسیم شده­اند. رخساره­های سنگی در 4 گروه دانه درشت (Gcm,Gmm,Gh,Gp)، دانه­متوسط (Sh, Sr,Sm) و دانه­ریز (Fl,Fm) و بیوشیمیایی (C) دسته­بندی شده­‌اند. بر مبنای شواهد زیر محیط تشکیل این رسوبات دلتای تحت تسلط رودخانه است: رخساره­های رسوبی: رسوبات به سمت بالا درشت­شونده، رسوبات زغال، آثار برگ درختان، ترک سین­آرسیس، ساختارهای رسوبی یک جهتی مانند ریپل­مارک، طبقه­بندی مورب، عدم وجود ساختارهای دوجهتی. مطالعات پتروگرافی منجر به شناسایی 6 پتروفاسیس کنگلومرایی و ماسه­سنگی شده است. قرار دادن داده­های حاصل بر روی نمودارQt, F, L نشان­دهنده منشا با موقعیت تکتونیکی برخاستگاه چرخه مجدد رسوبی برای این نهشته­ها می­باشد. هم­چنین قرار دادن داده­های حاصل بر روی نمودار چهارتائی باسو و نمودار Q,F,L، به ترتیب نشان­دهنده منشأ دگرگونی درجه پایین تا متوسط و شرایط آب و هوای مرطوب برای ماسه­سنگ­های رسوبات ژوراسیک در زمان تشکیل بوده. با توجه به برخورد صفحات توران و ایران و بسته شدن دریای پالئوتتیس در شمال­شرق ایران رسوبات ژوراسیک در ناحیه مورد مطالعه از فرسایش ارتفاعات تشکیل شده مشتق شده­اند. این نتایج مبنی بر وجود شرایط آب و هوای مرطوب است.