بهبود جوانه زنی و بنیه بذرهای دو رقم گندم در رژیمهای آبیاری متفاوت با کاربرد متیلجاسمونات
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکدهی کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکدهی کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکدهی کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
4 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکدهی کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
5 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکدهی کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2023.340100.654899چکیده
یکی از مهمترین عوامل مؤثر در کاهش بنیه بذر، وقوع تنش رطوبتی در طی نمو بذر روی گیاه مادری میباشد. همچنین استفاده از تنظیم کنندههای رشد در تنش های محیطی سبب تولید بذرهایی با قابلیت جوانه زنی بهتر میشود. بهمنظور بررسی تاثیر محلولپاشی دو رقم گندم نان با متیلجاسمونات تحت رژیمهای متفاوت آبیاری بر شاخصهای جوانهزنی و بنیه بذرهای تولیدی، آزمایشی بهصورت اسپلیتفاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در دو سال زراعی 1394 و 1396 انجام شد. عامل اصلی شامل رژیمهای آبیاری کامل، قطع آبیاری از آغاز مرحله غلافرفتن و قطع آبیاری از مرحله شیری شدن دانه بود. عامل فرعی دو رقم سیروان و پیشتاز و محلولپاشی با صفر، 50، 100 و 150 میکرومولار متیلجاسمونات بود. نتایج نشان داد که در هر دو رقم شاخصهای جوانهزنی با اعمال تنش کاهش یافتند، ولی کاربرد 100 میکرومولار متیلجاسمونات نسبت به شاهد سبب افزایش صفات درصد و سرعت جوانهزنی، بنیه طولی و وزنی، میزان گلوتن و نشاسته بذر در هر دو سال شد. در سطوح مختلف قطع آبیاری و آبیاری کامل، رقم سیروان به طور میانگین درصد و سرعت جوانه زنی بیشتری نسبت به رقم پیشتاز نشان داد. همچنین قطع آبیاری از آغاز مرحله غلاف رفتن، بیشترین تاثیر منفی روی بذر تشکیل شده در گیاه مادری در ارقام مختلف گندم داشت. به طور کلی محلولپاشی متیل جاسمونات با غلظت 100 میلیمولار تا حدودی توانست اثرات ناشی از تنش خشکی در گیاه مادری را تعدیل کند و باعث بهبود صفات جوانهزنی و کیفی بذرهای تولیدشده در شرایط تنش و بدون تنش شود و رقم سیروان از کیفیت بذر بیشتری برخوردار بود.