تأثیر کم آبیاری بر عملکرد دانه و برخی ویژگی های کیفیت روغن دانه ارقام آفتابگردان (Helianthus annus L)
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی. دانشگاه شهید چمران اهواز. ایران.
2 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی. دانشگاه شهید چمران اهواز. ایران.
3 دانش آموختۀ دوره دکتری. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی. دانشکده کشاورزی. دانشگاه شهید چمران اهواز. ایران.
doi
10.22059/ijfcs.2023.353827.654972چکیده
به منظور شناخت و بررسی عملکرد دانه و ویژگی های کیفی روغن دانه آفتابگردان تحت شرایط کم آبی، پژوهشی در سال زراعی 1399–1398 به صورت کرت های خردشده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار و با دو عامل: آبیاری به عنوان عامل اصلی (شاهد، کم آبیاری متوسط و کم آبیاری شدید - براساس تخلیه 50، 70 و 90 درصد از رطوبت قابل استفاده خاک) و رقم به عنوان عامل فرعی (شامل اسکار، فلیکس، شکیرا، ساوانا، لاباد و مونالیزا) در مزرعه آزمایشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد انجام گرفت. نتایج نشان داد که کم آبیاری بر تعداد و وزن دانه در طبق، عملکرد دانه و ویژگی های کیفی روغن دانه نسبت به شاهد در ارقام آفتابگردان، تفاوت آماری معنی دار ایجاد کرده است. تعداد دانه در طبق، وزن دانه در طبق، عملکرد و درصد روغن دانه به ترتیب 45، 49، 50 و 26 درصد، تحت تأثیر کم آبیاری شدید، کاهش پیدا کردند. همچنین کم آبیاری با افزایش شاخص های یدی، صابونی، میزان فسفر، ارزش پراکسید، کلروفیل، کاروتنوئید و اسیدیته روغن، موجب ایجاد ناخالصی و افزایش خاصیت فسادپذیری در روغن آفتابگردان شد. در نهایت ارقام فلیکس و لاباد باتوجه به عملکرد دانه بالا و حفظ عملکرد در شرایط کم آبیاری، به عنوان ارقام پُرمحصول و سازگار در منطقۀ دزفول و مناطق مشابه پیشنهاد میشوند.
