تاثیر رژیمهای آبیاری و تاریخ های کشت بر عملکرد علوفه ژنوتیپهای خلر(.Lathyrus sativus L)
نویسندگان
1 مربی پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،بروجرد،ایران.
2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،بروجرد،ایران.
3 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،بروجرد،ایران
4 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج.بروجرد،ایران.
5 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،بروجرد،ایران.
doi
10.22059/ijfcs.2023.352981.654973چکیده
خلر از لحاظ پایداری به خشکی گیاه زراعی مطلوبی در تناوبهای زراعی است. بههمین منظور برای بررسی تاثیر تغییر تاریخ کشت از بهاره به پاییزه جهت بهرهمندی بیشتر از آب سبز (ریزشهای پاییزه و زمستانه) و کاهش وابستگی به آبیاری این پروژه در سه رژیم آبیاری (کامل، تکمیلی، و دیم) در دو سال زراعی (1396 و 1398) در مزرعه تحقیقاتی پردیس آموزش وتحقیقات کشاورزی بروجرد در قالب آزمایش کرتهای خردشده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای اصلی شامل سه تاریخ کشت پاییزه، بهمن (انتظاری) و اسفند (عرف منطقه)، و فاکتورهای فرعی نیز شامل 13 ژنوتیپ از تودههای بومی خلر (نورآباد، بروجرد1، 2 و 3، خرمآباد، دورود، الشتر، و زنجان) و پنج لاین امیدبخش ((SL1-SL5 بودند. نتایج نشان داد که تاثیر سالها، تاریخهای کشت، ژنوتیپها، و برهمکنش تاریخهای کشت و ژنوتیپها برای کلیه صفات (بجز اثر سال بر ارتفاع بوته در شرایط آبیاری تکمیلی) در هر سه رژیم آبیاری معنیدار بودند. بالاترین عملکرد علوفه تر در هر سه رژیم آبیاری مربوط به تاریخ کشت آبانماه بود. از بین ژنوتیپها لاین SL5 با 33/38 و 13/9 و توده دورود با 9/37 و 6/8 تن در هکتار در شرایط بدون تنش، توده بروجرد 1 با 93/27 و 07/6 و بروجرد 2 با 07/24 و 07/6 تن در هکتار در شرایط آبیاری کامل و لاین SL5 با 4/16و4/3، SL1 با 6/16 و3/3 و توده نورآباد با 53/16 و 13/3 تن در هکتار در شرایط دیم بهترتیب بالاترین عملکرد علوفه تر و خشک را داشتند. بنابراین برای توسعه این کشت جهت تولید علوفه تاریخ کشت آبانماه و استفاده از لاینها، بهویژه SL5 و در بین تودهها تودههای بروجرد2 و دورود و اعمال آبیاری تکمیلی برای تولید پایدار علوفه توصیه میشوند.