ارزیابی پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای بادامزمینی با استفاده از شاخصهای انتخاب چند متغیره
نویسندگان
1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران
3 گروه زیست شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده زیست شناسی، موسسه آموزش عالی میزان تبریز، تبریز، ایران
4 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
5 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2023.289979.654989چکیده
این تحقیق به منظور بررسی پایداری عملکرد دانه 11 ژنوتیپ بادام زمینی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سه ایستگاه تحقیقاتی مختلف در استان گیلان، ایران، طی دو فصل زراعی 1398 و 1399 انجام شد. تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثرات اصلی ژنوتیپ (G)، محیط (E) و اثرات متقابل آنها (G×E) بسیار معنی دار (01/0p<) بود. تجزیه به مؤلفه های اصلی (PCA) بر اساس ماتریس همبستگی رتبه ای نشان داد که دو PCA اول 6/76 درصد از واریانس متغیرهای اصلی را توجیه میکنند. بر اساس تحلیل بایپلات، آماره های پایداری ناپارامتری در چهار گروه طبقه بندی شدند. خوشه بندی ژنوتیپ ها بر اساس میانگین عملکرد و آماره های پایداری ناپارامتری، چهار گروه اصلی را نشان داد. نتایج حاصل از شاخص انتخاب ژنوتیپ ایدهآل (IGSI) که بااستفادهاز تمامی آماره های پایداری ناپارامتری محاسبه شد، نشان داد که ژنوتیپهای 178، 128، 201، 176، و 115 با داشتن حداکثر مقدار IGSI، پایدارترین ژنوتیپها بودند. همچنین باتوجه به شاخص فاصله چندمتغیره از ژنوتیپ ایدهآل (MGIDI)، ژنوتیپهای 178 و 176 بهعنوان پایدارترین ژنوتیپها و ژنوتیپهای 115، 201 و 128 در رتبه های بعدی قرار گرفتند.
