تهیه و ارزیابی هیبریدهای تست کراس‎ مقاوم به ریزومانیا و نماتد مولد سیست بر پایه سینگل-کراس‌های جدید در چغندر قند

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات چغندرقند مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران

2 استادیار، بخش تحقیقات چغندرقند مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران

3 مربی، بخش تحقیقات چغندرقند مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان البرز سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 استادیار بخش تحقیقات چغندرقند مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

5 بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

6 دانشیار، بخش تحقیقات چغندرقند مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2023.358007.654998
چکیده

با هدف تهیه و ارزیابی دورگ‌های تست کراس‎ مقاوم به ریزومانیا و نماتد مولد سیست بر پایه سینگل­کراس‌های جدید بذر تولیدی 48 هیبرید تست­کراس در سال 1400 در قالب طرح آگمنت به­همراه ارقام شاهد مقاوم داخلی و خارجی در شش منطقه کرج، مشهد، شیراز، کرمانشاه، میاندوآب، و همدان ارزیابی شدند. نتایج مقایسه میانگین ژنوتیپ‌ها نشان داد رقم BTS2015N به­ترتیب با میانگین 97/133، 45/114، 14/77، 80/102، 08/97 و 91/104 تن در هکتار بالاترین عملکرد ریشه را در محیط‌های کرج، مشهد، شیراز، کرمانشاه، همدان، و مجموع شش مکان به­خود اختصاص داد. رقم Wawilow نیز به­ترتیب با میانگین 61/17، 31/18، 06/24، 57/19 و 62/18 درصد بالاترین عیار قند را در محیط‌های کرج، مشهد، شیراز و کرمانشاه و مجموع شش مکان به­خود اختصاص داد. در مجموع شش مکان بین هیبریدهای 39، 40، 31 و 35 از نظر عملکرد ریشه و هیبریدهای 24 و 47 از لحاظ عیار قند با رقم شاهد خارجی BTS2015N اختلاف معنی­داری مشاهده نشد. در این مطالعه هیبریدهای جدید 40، 38، 23، ارقام Nika و Bifort به­ترتیب با 062/0، 117/0، 154/0، 245/0 و 256/0 کمترین مقادیر شاخص پایداری امی (ASV) را به­خود اختصاص داده و ژنوتیپ­های پایدار از نظر عملکرد ریشه محسوب شدند. همچنین بر اساس نتایج روش GGE بای­پلات هیبریدهای جدید شماره 13، 24، 32، 23 بالاترین پایداری عمومی را به­خود اختصاص دادند. همچنین رقم BTS2015N برای محیط­های کرج، کرمانشاه، شیراز و همدان و رقم Annamira KWS برای محیط میاندوآب سازگاری خصوصی بالایی نشان دادند.