ایدئولوژیِ جنسیتیِ بصری در آثار نقاشان زن و مرد با موضوع پرترة زنان در شش دهة گذشته در ایران

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدة سینما تئاتر دانشگاه هنر تهران

2 دانشجوی دکتری هنر اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/jsal.2014.54243
چکیده

با نگاهی مقایسه‌ای میان آثار نقاشان مرد و زن که به تصویر چهرة زن پرداخته‌اند و بررسی این آثار در طول تاریخ نقاشی معاصر ایران که نگارندگان آن را به سه دورة مجزا تقسیم کرده‌اند می‌توان به نتایج قابل توجهی دربارة ایدئولوژیِ جنسیتی موجود در این آثار دست یافت. این پژوهش با تلفیق دو مفهوم ایدئولوژیِ جنسیتی و ایدئولوژیِ بصری به صورت «ایدئولوژیِ جنسیتیِ بصری» و کاربست این سازة مفهومی در تحلیل نمونه‌هایی از آثار نقاشان زن و مرد در این سه دوره با استفاده از روش‌شناسی نشانه‌شناسیِ اجتماعیِ تصویر، سعی در روشن کردن ایدئولوژیِ جنسیتیِ مجسم در این آثار دارد. همچنین، به سیر تحول رویکرد نقاشان در بازنمایی تصویر زن در این سه دوره پرداخته است. در پایان این‌طور نتیجه می‌گیریم که رویکرد تبعیض‌آمیز جنسیتی در بازنمایی زنان در آثار نقاشان مرد از آغازین جریان‌های نقاشیِ نوگرا تا نقاشیِ امروز بسیار تعدیل شده است.