ارزیابی ژئوشیمی آلی سازند امیران در برش تاقدیس امیران (جنوب باختر لرستان)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
چکیده

سازند امیران به سن ماستریشتین- پالئوسن در حوضه رسوبی زاگرس نهشته شده است. بخش زیادی از توالی این سازند در جنوب باختر لرستان را رخساره­های ریز دانه شیلی (با رنگ خاکستری تیره و سبز زیتونی) تشکیل می­دهد. از آنجا که این رخساره­ها در محیط رسوبی ژرف انباشته شده­اند احتمال وجود مقدار قابل­ملاحظه­ای ماده آلی در آن وجود دارد. هدف از این مطالعه بررسی توان هیدروکربور­زایی، نوع کروژن، بلوغ حرارتی و شناخت شرایط رسوب­گذاری سازند امیران در جنوب باختر لرستان می­باشد. بدین منظور برش سطحی سازند امیران در یال شمالی تاقدیس امیران مورد بررسی قرارگرفت و تعداد 52 نمونه گردآوری گردید که از بین آن­ها تعداد 12 نمونه از رخساره‌های ریزدانه (شیلی) و تیره رنگ انتخاب و توسط دستگاه راک­- ایول 3 در پژوهشگاه صنعت نفت مورد آنالیز قرار گرفتند. نتایج آنالیز ژئوشیمیایی نشان می­دهد که 55 درصد از نمونه­ها مقدار TOC کم­تر از 5/0 درصد وزنی دارند و با توجه به شاخص­هایی مانند S1، S2، S1+S2 سازند امیران توان تولید هیدروکربن ضعیفی دارد. نتایج هم‌چنین نشان می­دهد که بیش­ترکروژن­های سازند امیران از نوع III و IV است. در عین‌حال نمودار HI در برابر Tmax و هم­چنینPI  در برابر  Tmaxنشان می­دهد که 73 درصد از نمونه­ها با رسیدن به مرحله کاتاژنـز رسیدگی دمایی را پشت سر نهادند. بر اساس نمودار جونز رخساره­های آلی سازند امیران بسیار گوناگون (,BCCD و D) است. پراکندگی نمونه­ها، نشانه درهم شدن ماده آلی دریایی با قاره‌ای می‌باشد. بر این اساس بیش­تر مواد آلی سازند امیران از خشکی وارد حوضه شده­اند و با رسوب در محدوده آب بستر اکسیژن­دار، در شرایط افت نسبی سطح آب دریا صورت گرفته است.