ارزیابی ژئوشیمی آلی سازند امیران در برش تاقدیس امیران (جنوب باختر لرستان)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
3 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
چکیده
سازند امیران به سن ماستریشتین- پالئوسن در حوضه رسوبی زاگرس نهشته شده است. بخش زیادی از توالی این سازند در جنوب باختر لرستان را رخسارههای ریز دانه شیلی (با رنگ خاکستری تیره و سبز زیتونی) تشکیل میدهد. از آنجا که این رخسارهها در محیط رسوبی ژرف انباشته شدهاند احتمال وجود مقدار قابلملاحظهای ماده آلی در آن وجود دارد. هدف از این مطالعه بررسی توان هیدروکربورزایی، نوع کروژن، بلوغ حرارتی و شناخت شرایط رسوبگذاری سازند امیران در جنوب باختر لرستان میباشد. بدین منظور برش سطحی سازند امیران در یال شمالی تاقدیس امیران مورد بررسی قرارگرفت و تعداد 52 نمونه گردآوری گردید که از بین آنها تعداد 12 نمونه از رخسارههای ریزدانه (شیلی) و تیره رنگ انتخاب و توسط دستگاه راک- ایول 3 در پژوهشگاه صنعت نفت مورد آنالیز قرار گرفتند. نتایج آنالیز ژئوشیمیایی نشان میدهد که 55 درصد از نمونهها مقدار TOC کمتر از 5/0 درصد وزنی دارند و با توجه به شاخصهایی مانند S1، S2، S1+S2 سازند امیران توان تولید هیدروکربن ضعیفی دارد. نتایج همچنین نشان میدهد که بیشترکروژنهای سازند امیران از نوع III و IV است. در عینحال نمودار HI در برابر Tmax و همچنینPI در برابر Tmaxنشان میدهد که 73 درصد از نمونهها با رسیدن به مرحله کاتاژنـز رسیدگی دمایی را پشت سر نهادند. بر اساس نمودار جونز رخسارههای آلی سازند امیران بسیار گوناگون (,BCCD و D) است. پراکندگی نمونهها، نشانه درهم شدن ماده آلی دریایی با قارهای میباشد. بر این اساس بیشتر مواد آلی سازند امیران از خشکی وارد حوضه شدهاند و با رسوب در محدوده آب بستر اکسیژندار، در شرایط افت نسبی سطح آب دریا صورت گرفته است.