توسعه یک مدل مسیریابی برای مدیریت مناسب ناوگان جمع‌آوری پسماند جامد شهری مبتنی بر Web-based GIS

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشگاه تهران

3 دانشیار دانشگاه تهران

4 استادیار، گروه سنجش ا زدور GIS. دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

5 استادیار دانشگاه ایالت کارولینای شمالی آمریکا

doi
10.22119/jte.2020.106629
چکیده

اختصاص بیشترین سهم هزینه‌های مدیریت پسماند به بخش جمع‌آوری ازیک سو و ضرورت بهره‌وری عملیاتی این سیستم باکاهش زمان‌های صرف شده از سوی دیگر بهینه‌سازی سیستم جمع‌آوری و حمل را به‌صورت یک اصل در طراحی و مدیریت پسماند مطرح می‌سازد. ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ازآن‌جهت ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺍﻧﺪﻛﻲ ﺩﺭ ﻋﻤﻠﻴﺎﺕ جمع‌آوری می‌تواند ﺗﺎﺛﻴﺮ قابل‌ملاحظه‌ای ﺩﺭ صرفه‌جویی هزینه‌های ﻛﻞ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. لذا مقاله حاضر باهدف توسعه یک سامانه مدیریتی برای ناوگان جمع­آوری و حمل­ونقل مدلی مناسب برای مسیریابی وسایل نقلیه (کامیون) ارائه می‌دهد بگونه ای که هم مسیر مناسب­ برای هر کامیون جمع­آوری پسماند و هم برنامه زمانی، مبدأ، مقصد و مسیر حرکت­ کامیون­ها مشخص شود. نوآوری اصلی این مقاله، به‌کارگیری سامانه اطلاعات مکانی تحت وب و توسعه مسیریابی بهینه وسایل جمع‌آوری پسماند با تأکید بر پارامترها و ویژگی‌های مکانی می‌باشد. برای به دست آوردن جواب مناسب از مساله مسیریابی وسایل نقلیه با ظرفیت محدود جمع­آوری پسماند استفاده شد بگونه ای که هم بتواند زمان سفر را کمینه کند و هم پارامترهای 1- حداکثر کل زمان سفر مجاز و2- حداکثر مسافت طی شده مجاز وسایل نقلیه به‌عنوان محدودیت­های مساله نیز رعایت شود. به‌منظور حل این مساله ابتدا داده های میزان حجم پسماند هر سطل زباله، مقدار زمان لازم برای تخلیه کردن هر سطل زباله، جهت حرکت شبکه معابر، ساعات شروع بکار وسایل نقلیه، محدودیت سفر در سرعت مجاز، امپدانس زمان و امپدانس فاصله هر یال، بر روی شبکه معابر در فرمت یک مجموعه داده به عنوان ورودی مدل پیشنهادی ساخته می شود. در ادامه مدل اجرا شده که برای هر کامیون یک مسیر پیشنهاد و در بستر وب این نتایج منتشر  شده است. بررسی نتایج حاصل نشان می­دهد که رویکرد پیشنهادی  14% زمان، 24% مسافت طی شده و 35% مصرف سوخت را در مقایسه با وضعیت موجود ناوگان کاهش می‌دهد. همچنین میزان رضایت­مندی کاربران از سامانه Web GIS موردبررسی قرار گرفت که نتایج حاکی از رضایت 89 درصدی کاربران می‌باشد.