فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثر کم‌‌آبیاری و محلول‌پاشی نانوکود نیتروژن بر صفات کمی (ارتفاع، عملکرد زیستی و دانه، وزن هزار دانه و شاخص برداشت) و کیفی (درصد و عملکرد اسانس) دانه زیره سیاه در سال 1397 آزمایشی به‌صورت کرت خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه دانشگاه پیام‌نور میلاجرد استان مرکزی انجام شد. سطوح آبیاری شامل: آبیاری کلیه جویچه‌ها (شاهد)، آبیاری یک‌ در میان جویچه‌ها (آبیاری به‌صورت ثابت فقط جویچه‌های فرد) و آبیاری یک ‌در میان متناوب جویچه‌ها (آبیاری به‌صورت دوره‌ای یک هفته جویچه‌های فرد و هفته بعدی جویچه‌های زوج) به‌عنوان کرت‌های اصلی و سطوح محلول‌پاشی نیتروژن شامل: عدم محلول‌پاشی کود (شاهد محلول‌پاشی آب مقطر)، کاربرد 5/1 و 3 لیتر در هکتار نانوکود به‌عنوان کرت‌های فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج آزمایش نشان داد برهمکنش تیمارها بر تمامی صفات مورد مطالعه در سطح یک درصد معنی‌دار بود به‌گونه‌ای‌که بالاترین مقادیر صفات کمی (ارتفاع گیاه، عملکرد زیستی و دانه، وزن هزار دانه و شاخص برداشت) در تیمارهای آبیاری جویچه‌ای معمولی (بدون تنش کم‌آبی) با کاربرد 3 لیتر نانوکود نیتروژن حاصل شد درحالی‌که بالاترین و کمترین درصد و عملکرد اسانس (صفات کیفی) به‌ترتیب در روش آبیاری جویچه‌ای یک در میان متناوب با 3 لیتر نانوکود نیتروژن و تیمار آبیاری یک در میان ثابت بدون نانوکود نیتروژن حاصل شد. با توجه به اهمیت اقتصادی صفت عملکرد اسانس در تولید گیاهان دارویی و در شرایط کم‌آبی و لزوم مصرف بهینه نهاده‌ها (آب و کود) در راستای کشاورزی پایدار، استفاده از الگوی آبیاری یک در میان تناوبی و محلول‌پاشی 3 لیتر نانوکود نیتروژن، ضمن صرفه‌جویی در مصرف آب و تولید بالاترین میزان عملکرد اسانس در زیره سیاه در منطقه مورد مطالعه قابل توصیه است.