ژئوشیمی و خاستگاه ماسه سنگ های سازند آغاجاری در استان خوزستان
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران
2 کارشناسارشد زمینشناسی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
4 گروه زمینشناسی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
5 گروه زمینشناسی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
چکیده
سازند آغاجاری شامل تناوبی از مارن، ماسهسنگ و لایسنگ همراه با رگههای ژیپسی است که با سن میوسن-پلیوسن بهطورگسترده در جنوب و جنوبغرب ایران رخنمون دارد. با این وجود، اطلاعات کمی در رابطه با نحوهی تشکیل این سازند در دسترس میباشد. در این پژوهش، خصوصیات سنگشناسی و آنالیز ژئوشیمیایی عناصر اصلی ماسهسنگهای این سازند به منظور شناسایی خاستگاه و تکتونیک خاستگاه آن در استان خوزستان مد نظر قرار گرفـته است. بـررسیهای سنگشـناسی 29 نمونه ماسهسنـگ مشخص کـرد کـه ایـن ماسهسنگها در رده کالکلیتایت و ولکآرنایت قرار دارند. بیشتر نمونهها سیمان کلسیتی دارند؛ بقیه نمونهها بدون سیمان و یا سیمان ژیپسی هستند. از سوی دیگر، دیاگرامهای تفکیک خاستگاه نشان میدهند که این ماسهسنگها دارای خاستگاه رسوبی – کوارتزی هستند و از کوهزایی چرخه مجدد مشتق شدهاند. آنالیز ژئوشیمیایی عناصر اصلی برای این ماسهسنگها موید آن است که ترکیب شیمیایی آنها لیتآرنایت، ماسهسنگ آهندار و نیز گریوک میباشند. همچنین، ترسیم دادههای ژئوشیمی عناصر اصلی بر روی نمودارهای تفکیک جایگاه تکتونیکی حوضهی رسوبی، نشان دهنده تهنشینی این ماسهسنگ در یک حاشیه فعال قارهای است.