تفکیک بی‌هنجاری‌های ناحیه‌‌‌ای و محلی در داده‌های گرانی‌سنجی دو بعدی با استفاده از تحلیل طیفی تکینی دو بعدی

نویسندگان

1 گروه نفت و ژئوفیزیک، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 گروه نفت و ژئوفیزیک، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.22059/jesphys.2024.367608.1007574
چکیده

تفکیک بی‌هنجاری‌های ناحیه‌ای و محلی در مطالعات میدان پتانسیل و به‌خصوص در داده‌های گرانی‌سنجی، پایه و مبنای تفسیر آنها است. نتایج مدل‌سازی معکوس داده‌های میدان پتانسیل به‌عنوان اصلی‌ترین مرحله تفسیر به‌شدت تحت‌تأثیر داده‌های ورودی است که از مرحله تفکیک بی‌هنجاری‌های ناحیه‌ای و محلی به دست می‌آید. تاکنون روش‌های متعددی برای تفکیک بی‌هنجاری ناحیه‌ای از محلی در داده‌های میدان پتانسیل ارائه شده است که هر کدام دارای مزایا و معایبی هستند. اغلب روش‌های تفکیک بی‌هنجاری مبتنی‌بر تفکیک مؤلفه‌های عدد موج مربوط به هر کدام از بی‌هنجاری‌های محلی و ناحیه‌ای از یکدیگر می‌باشند. مطالعات پیشین نشان داده است که میان دامنه مؤلفه‌های عدد موج در طیف دامنه دو بعدی و مقادیر تکین ماتریس مسیر به‌دست‌آمده از داده میدان پتانسیل ارتباط مستقیم و نظیر به نظیر وجود دارد. بنابراین، می‌توان بی‌هنجاری‌های ناحیه‌ای و محلی در داده‌های گرانی‌سنجی را با استفاده از روش تجزیه ماتریس مسیر داده گرانی به مؤلفه رتبه – پایین یا روش کاهش رتبه ماتریس مسیر تفکیک کرد. در این مقاله، الگوریتم تحلیل طیفی تکینی برای کاهش رتبه ماتریس مسیر داده گرانی به‌منظور تفکیک بی‌هنجاری‌های ناحیه‌ای و محلی در داده‌های مدل مصنوعی و واقعی استفاده شد و نتایج آن با روش‌های تفکیک فیلتر داده‌مبنا، برازش چندجمله‌ای و ادامه فراسو مقایسه شد. نتایج به‌دست‌آمده در مدل مصنوعی و واقعی نشان داد که روش پیشنهادی نسبت به سایر روش‌‌های مورد مقایسه در این مقاله، دقت بیشتری در تفکیک بی‌هنجاری‌های ناحیه‌ای و محلی دارد و اثرات کاذب کمتری در نتیجه حاصل ایجاد می‌کند.