ارزیابی توان اکولوژیک کشاورزی استان البرز با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی و تحلیل سلسله مراتبی
نویسندگان
1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج
2 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران
3 دانشجوی دکتری مدیریت منابع خاک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران
doi
10.22059/ijfcs.2022.325686.654834چکیده
ارزیابی دقیق از منابع و توان اکولوژیک اراضی، موجب ارتقاء بهره برداری صحیح از اراضی میشود. این مطالعه با هدف شناسایی و مدلسازی منابع اکولوژیکی اراضی کشاورزی استان البرز انجام شد. برای تهیه ی نقشه توان اکولوژیک، لایههای منابع اکولوژیکی مؤثر در کاربریهای زراعت آبی، دیم، باغ و درختکاری طبق روش پارامتریک و سپس محاسبه ضریب اهمیت هر معیار با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و مقایسه زوجی معیارها تعیین شد. نقشه رقومی توان اکولوژیکی کشاورزی بر اساس وزندهی و تلفیق نقشه ی معیارها به همراه لایه های اطلاعاتی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) تهیه شد. نتایج نشان داد که 6/22 درصد از اراضی دارای توان مناسب زراعت آبی هستند. همچنین، 70699 هکتار از اراضی برای باغ و درختکاری مناسب هستند که در مقایسه با سطح زیر کشت فعلی (33971 هکتار) 47% (معادل 36728 هکتار) بالاتر است که این مقدار در حال حاضر تحت کاربری دیگری قرار دارد. توان اکولوژیک استان برای زراعت دیم 9064 هکتار برآورد شد که در حال حاضر بدون توجه به توان اراضی، 20097 هکتار از اراضی زیر کشت دیم است. باتوجه به نتایج حاصل از این پژوهش، حدود 70 درصد از اراضی استان البرز دارای توان اکولوژیک کشاورزی هستند. این درصورتی است که بین کاربری فعلی و توان اکولوژیکی تطابق و همخوانی وجود ندارد. بیشترین عدم تطابق آنها در شهرستان اشتهارد در کاربری زراعت آبی و در شهرستانهای ساوجبلاغ و نظرآباد در کاربری باغ و درختکاری به چشم میخورد.