نقد دیدگاه گسست توحیدی قرآن از منظر حکمت صدرایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 دانشیار، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22059/jpht.2020.283077.1005670چکیده
نورمن گیسلر اعتقاد دارد که دلیل گذار خدای ادیان ابراهیمی از هیأت تثلیثی به بلندای احدیت و صمدیت در قرآن، نفوذ اندیشۀ فلوطینی در آن بوده و همین امر سبب پیدایش گسست و ناپیوستگی توحیدی میان کتاب مقدس و قرآن شده است. وی از یکسو اندیشۀ بساطت مطلق ذات الهی را اندیشهای فلوطینی و وارداتی در قالب واژگان احد و الصمد به قرآن میداند و از سوی دیگر رابطۀ صفات و ذات را ناگزیر از وقوع کثرت و نفی بساطت مطلق پنداشته است. در این مقاله ابعاد انتقادهای گیسلر از منظر حکمت صدرایی بررسی و بهجای ادعای وارد کردن یا تحمیل بساطت بر آیات قرآن بر استنباط بساطت ذات الهی از طریق تحلیل فلسفی صفات الهی، همچون غنای مطلق، کمال مطلق، عدم محدودیت و زوالناپذیری ذات الهی، به نفی همۀ انواع ترکیب من جمله ترکیب صفات و ذات و اثبات بساطت ذات الهی تأکید شده است.
