منظم‌سازی داده‌های نامنظم لرزه‌ای چند‌بُعدی با استفاده از تبدیل فوریه سریع با فواصل نامساوی

نویسندگان

1 گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان، ایران.

2 مدیریت اکتشاف نفت، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران.

3 مدیریت اکتشاف نفت، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران.

4 مدیریت اکتشاف نفت، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران.

5 مدیریت اکتشاف نفت، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jesphys.2024.372021.1007591
چکیده

یکی از روش‌های نوین عملیات لرزه‌نگاری روش لرزه‌نگاری نامنظم است. در این روش به‌منظور کاهش هزینه‌های لرزه‌نگاری، تعداد نقاط چشمه و گیرنده از تعداد نقاطی که توسط قانون نایکوئست تعیین می‌شود کمتر است و داده‌ها در مکان به‌صورت تصادفی و نامنظم نمونه‌برداری می‌شوند. از این رو نیاز است تا داده‌های نامنظمِ برداشت‌شده را قبل از انجام پردازشِ مرسوم، به داده‌های منظم تبدیل کرد. برای منظم‌سازی این‌گونه داده‌ها از روش نمونه‌برداری فشرده استفاده می‌شود. در روش‌های مرسوم نمونه‌برداری فشرده داده‌ها باید بر روی یک شبکه منظم، تصادفی برداشت شوند. اما در واقعیت نمی‌توان داده‌های لرزه‌ای را به‌علت وجود موانع بر روی یک شبکه منظم برداشت کرد و این مسئله چالش بزرگی برای مراحل پردازش به حساب می‌آید. از این‌رو، در این مقاله دستورالعملی برای برداشت داده‌های لرزه‌نگاری به‌صورت نامنظم و تصادفی معرفی شده است. در این روش لازم نیست داده‌ها بر روی یک شبکه با فواصل یکسان برداشت شوند. به‌علاوه، روشی نیز برای بازیابی این داده‌ها معرفی شده است که از تبدیل فوریه سریع با فواصل نامساوی به‌عنوان یک تبدیل تُنک‌کننده استفاده می‌کند. از این روش می‌توان علاوه‌بر منظم‌سازی داده‌های تصادفی، در منظم‌سازی داده‌هایی که به‌علت وجود موانع، برخی از ردلرزه‌های آنها جابه‌جا یا حذف شده‌اند نیز استفاده کرد. نتایج آزمایش روش بر روی داده‌های لرزه‌ای مصنوعی و واقعی توانایی روش معرفی‌شده را در منظم‌سازی و درون‌یابی داده‌های لرزه‌نگاری که بر روی یک شبکه نامنظم با فواصل نامساوی که به‌صورت تصادفی برداشت شده‌اند را نمایش می‌دهند.